blog

Образовната програма на Викимедија МКД е една од најзначајните програми на здружението, чија цел е да ја доближи Википедија до образовните институции и да ги поттикне наставниците и учениците активно да придонесуваат кон создавање и подобрување на слободното знаење на македонски јазик. Преку организирање семинари, конференции, работилници и практични обуки, наставниот кадар добива можност да се запознае со начинот на функционирање на Википедија, правилата за уредување и придобивките од интегрирањето на Википедија во наставниот процес.

Па така, како продолжение на конференцијата за наставници што се одржа во мај, на 7 јули 2026 година во основното училиште „Гоце Делчев“ во Тетово беше реализирана практична обука за наставниците. Целта на оваа активност беше учесниците стекнатото теоретско знаење од конференцијата да го применат во пракса преку непосредна работа на Википедија, со поддршка од обучувачите на Викимедија МКД.

За време на обуката наставниците детално се запознаа со процесот на создавање нови статии, уредување и проширување на постоечки содржини, поставувањето внатрешни врски, категоризацијата на статиите, како и со основните принципи што ја прават Википедија сигурен и проверлив извор на информации. Преку практични примери и индивидуална работа, секој учесник имаше можност да ги примени стекнатите знаења и активно да придонесе кон збогатувањето на Википедија на македонски јазик.

На обуката учествуваа 12 наставници, кои во текот на активноста создадоа вкупно 19 статии. Напишаните статии претставуваат значаен придонес кон проширувањето на слободното знаење достапно за сите читатели на Википедија. Воедно, наставниците покажаа голем интерес за понатамошно вклучување во активностите на Викимедија МКД и за примена на стекнатите знаења во работата со своите ученици.

Обуката помина во работна и интерактивна атмосфера, при што учесниците поставуваа прашања, разменуваа искуства и дискутираа за можностите Википедија да се користи како дополнителна образовна алатка во наставата. Со ваквите активности се зајакнува соработката помеѓу Викимедија МКД и образовните институции, а наставниците стануваат дел од заедницата која активно придонесува за развојот на слободното знаење.

Викимедија МКД и во иднина ќе продолжи да организира обуки, работилници и други едукативни настани со цел да опфати што поголем број наставници, ученици и образовни институции. Преку ваквите активности се создаваат нови можности за подобрување на квалитетот и обемот на содржините на Википедија на македонски јазик, а истовремено се поттикнува развојот на дигиталната писменост и културата на споделување слободно знаење.

Фотографскиот материјал од настанот може да го погледнете на следнава врска.

Развојот на слободната енциклопедиска содржина на македонски јазик претставува континуиран процес кој зависи од активното учество, соработка и посветеност на уредувачката заедница. Преку различни организирани активности, како уредувачки денови и викенди, се поттикнува создавање и унапредување на квалитетни содржини кои се достапни за сите корисници. Ваквите иницијативи имаат значајна улога во јакнењето на заедницата, како и во зголемувањето на обемот и квалитетот на енциклопедиските материјали. Тие претставуваат важен сегмент од пошироката мисија за слободно споделување на знаењето и негово достапно презентирање на македонски јазик.

Во текот на јуни 2026 година беа организирани повеќе уредувачки денови и викенди, во рамките на кои учесниците активно работеа на збогатување на енциклопедиската содржина. Благодарение на нивната посветеност, ентузијазам и континуиран придонес, беа остварени значајни резултати кои уште еднаш ја потврдуваат виталноста и активноста на македонската википедијанска заедница.

Како резултат на заедничкиот ангажман, резултатите за јуни 2026 година се следниве:

• Учествуваа вкупно 7 уредници;
• Беа напишани 61 нови статии, а подобрени 2 постојни статии.

И овој месец беше доделена награда за најактивен уредник. Добитник на наградата за јуни е:

• P.Nedelkovski – вредносен ваучер од 2.500 денари.

Викимедија МКД континуирано работи на збогатување и унапредување на содржините на Википедија на македонски јазик преку различни уредувачки натпревари и активности. Покрај создавањето нови и подобрувањето на постојните статии, особено значење има и нивното визуелно збогатување со фотографии и други мултимедијални содржини.

„Статии без илустрација 2026“ е уредувачки натпревар чија цел е да го збогати визуелниот изглед и квалитетот на статиите на Википедија преку вметнување на фотографии. Голем број статии на Википедија сè уште немаат соодветни визуелни содржини, иако на Заедничката ризница постојат милиони слободно достапни фотографии, создадени и подигнати од волонтери од целиот свет. Со додавањето на илустрации, статиите стануваат попривлечни, поразбирливи и покорисни за читателите, а истовремено се зголемува и искористеноста на слободните мултимедијални содржини.

Викимедија МКД ги повикува сите заинтересирани уредници да дадат свој придонес во подобрувањето на Википедија на македонски јазик. Со секоја додадена фотографија не само што се збогатува енциклопедиската содржина, туку се придонесува и кон пошироката мисија за споделување на слободно знаење достапно за секого.

Натпреварот се одржува од 1 јули до 31 август 2026 година. Нема ограничување во врска со бројот на илустрации што може да ги употребите. Фотографијата што ја користите мора да биде поставена под слободна лиценца или во јавна сопственост. Учесниците мора да го вклучуваат записот #WPWPMK на секое зачувување на промени кога внесуваат илустрација, и на секоја статија на која внесуваат илустрација.

Вкупно има на располагање 5 награди поделени на следниов начин:

1. Прва награда – ваучер во вредност од 12.000 денари (се доделува 1 ваучер на еден корисник)
2. Втора награда – ваучер во вредност од 6.000 денари (се доделуваат 4 ваучери на четири различни корисници)

Наградите ќе бидат доделени на најплодните учесници, кои имаат поставено илустрација на најмалку 100 различни статии на Википедија на македонски јазик. Доколку овој услов не биде постигнат, организаторите го задржуваат правото да не ги доделат наградите. Поените ќе се пресметуваат по принципот: една статија еден поен за илустрациите, без разлика колку илустрации сте поставиле во таа статија. Важно е да се напомене дека илустрации се вметнуваат на веќе постоечки статии, новосоздадени статии за целите на вметнување фотографии не се земаат во предвид.

Натпреварот претставува одлична можност за сите уредници да придонесат кон подобрување на квалитетот и визуелната збогатеност на Википедија на македонски јазик. Со едноставно вметнување соодветни фотографии во постојните статии, можете да помогнете илјадници читатели полесно да ја разберат содржината и да добијат поцелосно енциклопедиско искуство.

Ги охрабруваме сите заинтересирани корисници да се приклучат на кампањата, да ги искористат богатите ресурси достапни на Заедничката ризница и да дадат свој придонес кон слободното знаење. Секоја илустрација претставува дополнителна вредност за Википедија, а секој придонес помага во создавањето поквалитетна и подостапна енциклопедија за сите.

Викимедија МКД, како дел од глобалното Викимедија движење, континуирано делува во насока на унапредување на слободното знаење и неговата достапност преку проектите на Википедија на македонски јазик. Во рамки на оваа мисија, особено значајно место имаат уредувачките кампањи и тематските маратони кои служат како поттик за волонтерите, но и како организиран пристап кон систематско збогатување на енциклопедиската содржина.

Уредувачкиот натпревар „СИЕ Пролет 2026“ беше дел од поширока меѓународна иницијатива која ги обединува заедниците од државите на Средна и Источна Европа. Основната идеја на оваа иницијатива беше преку заедничка работа да се подобри и прошири покриеноста на теми поврзани со регионот, како и да се поттикне поголема меѓувики заедничка соработка. На тој начин, Википедија не се гледа само како збир на одделни јазични проекти, туку како мрежа на заедници кои заеднички придонесуваат кон глобалното знаење.

„СИЕ Пролет 2026“ се одржуваше во периодот од 1 до 30 април 2026 година. Во текот на овој период, уредниците имаа можност да работат на различни типови содржини, да ги прошируваат постоечките статии и да создаваат нови енциклопедиски записи. Тематскиот опсег опфаќаше широк спектар области, вклучувајќи историја, културно наследство, географија, општествени процеси, институции и други значајни аспекти од земјите на СИЕ регионот.

Сите статии требаше да бидат напишани во склад со начелата и правилата на Википедија, па така сите статии требаше да бидат напишани на енциклопедиски стил и да имаат извори. При уредување на натпреварот или по завршувањето на истиот, сите учесници требаше да се запишат со кои статии учествувале.

Оценувањето на статиите беше задача на оценувачкиот одбор, составен од искусни Википедијанци, кои внимателно ги анализираа и оценија содржините според стандардите и правилата на Википедија. Процесот на оценување беше траен и темелен, осигурувајќи објективност и квалитет при изборот на победниците. Така, со гордост ги објавуваме добитниците на наградите:

• I награда: Тиверополник – вредносен купон во вредност од 10.000 денари.
• II награда: 19user99 – вредносен купон во вредност од 5.000 денари.
• III награда: Marco Mitrovich– вредносен купон во вредност од 3.000 денари.

Покрај овие награди, се доделуваат и следните дополнителни награди:

• Награда за најдобра статија:„Операција „Бура““ од Тиверополник  – вредносен купон во вредност од 4.000 денари.
• Награда за најмногу уредени статии: 19user99 со 86 уедени статии за 51 различна земја учесничка – вредносен купон во вредност од 2.000 денари.
• Награда за најдобар постоечки корисник: IvanKonev123 – вредносен купон во вредност од 2.000 денари.

Вкупно учествуваа 9 уредници и беа создадени и подобрени 451 статии. Овој резултат претставува важен придонес кон долгорочната цел на Викимедија МКД за континуирано проширување на слободната енциклопедија и зајакнување на квалитетот на енциклопедиските содржини. Преку ваквите кампањи се поттикнува активна соработка меѓу уредниците, се развива култура на проверливо и одговорно пишување, и се гради заедница која не само што создава содржини, туку и го унапредува начинот на кој знаењето се организира и споделува.

Уредувачките натпревари претставуваат значаен дел од активностите на Викимедија МКД насочени кон збогатување на содржините на Википедија на македонски јазик. Преку овие активности, уредниците добиваат можност да придонесат во создавањето и подобрувањето на статии од различни области, истовремено проширувајќи ја достапноста на слободното знаење за читателите. Ваквите настани не само што ја зголемуваат содржината на енциклопедијата, туку и поттикнуваат интерес за теми од историско, културно, научно и општествено значење.

Во тој контекст беше организирана и уредувачката седмица „Историја на човековите права“, посветена на една од најважните теми во развојот на современото општество. Историјата на човековите права ги опфаќа процесите, идеите и настаните кои низ вековите придонеле за признавање и заштита на основните права и слободи на секој човек. Од раните правни документи и филозофски идеи, па сè до современите меѓународни конвенции и институции, развојот на човековите права претставува важен дел од светската историја и од напорите за создавање поправедно и порамноправно општество. Уредувачката седмица се одржуваше од 1 до 7 јуни 2026 година.

За време на уредувачката седмица, учесниците работеа на создавање и подобрување на статии поврзани со различни аспекти од историјата на човековите права. Особено внимание беше посветено на значајни историски настани, декларации, конвенции, организации и личности кои одиграле важна улога во унапредувањето и заштитата на човековите права во различни периоди и делови од светот.

Сите статии требаше да бидат напишани во склад со начелата и правилата на Википедија, па така сите статии требаше да бидат напишани на енциклопедиски стил и да имаат извори. При уредување на натпреварот или по завршувањето на истиот, сите учесници треба да се запишат со кои статии учествувале.

Наградите за овој натпревар беа предвидени да бидат вредносни купони за книги/материјали, техничка стока или спортска опрема по избор на добитникот. За да се освоеше било која награда, потребно беше да се создадат или подобрат најмалку 20 статии. Па така добитниците на награди се следниве:

• Прва награда: Тиверополник – купон во вредност од 4.000 денари.
• Втора награда: 19user99 – купон во вредност од 3.000 денари.
• Трета награда: Dandarmkd – купон во вредност од 2.000 денари.

Вкупно учествуваа 16 уредници и беа создадени и подобрени 321 статии, со што се збогати содржината на Википедија на македонски јазик и се овозможи поширока достапност на информации поврзани со историјата на човековите права. Викимедија МКД и понатаму продолжува да поддржува активности кои придонесуваат за развој на слободното знаење и за подобро информирање на јавноста за теми од општествено значење.

„Координирај ме 2026“ претставуваше третото издание на меѓународниот натпревар на Википодатоци посветен на создавање и подобрување на содржини со географски координати. Натпреварот опфаќаше широк спектар на објекти — од населени места и аптеки до јавна уметност и природни споменици.

Целта на иницијативата беше да се поттикне збогатување на Википодатоци преку создавање нови или подобрување на постоечки елементи што го содржат својството за географски координати (P625), при што тие требаше да се наоѓаат во некоја од земјите учеснички определени како фокус за натпреварот.

Натпреварот имаше за цел да ја подобри точноста, покриеноста и употребливоста на геопросторните податоци, со што се придонесува кон поквалитетна и подостапна слободна база на знаење. Натпреварот се одржуваше од 1 до 31 мај 2026 година.

Оваа година Македонија беше една од земјите опфатени со натпреварот, што овозможи бројни уредници од различни држави да придонесуваат кон подобрување на податоците поврзани со нашата земја. Во текот на натпреварот, вкупно 33 уредници од меѓународната вики-заедница работеа на создавање и подобрување на записи за Македонија, додавајќи и коригирајќи географски координати за населени места, културно-историски споменици, природни знаменитости, институции и други значајни објекти. Со над 3.540 уредувања на повеќе од 2.280 различни предмети, учесниците значително ја збогатија содржината поврзана со Македонија на Википодатоци.

Благодарение на учеството на Македонија во овој натпревар, значително беше подобрен квалитетот на географските податоци за Македонија на Википодатоци. Овие податоци се користат не само во проектите на Викимедија, туку и од истражувачи, програмери, образовни институции и бројни други корисници кои се потпираат на слободни и отворени податоци.

Ваквите меѓународни иницијативи покажуваат дека соработката помеѓу волонтерите од различни делови на светот може да донесе значајни резултати и да придонесе кон создавање поквалитетно и подостапно слободно знаење за сите.

Уредувачките денови и уредувачките викенди претставуваат значајни активности за збогатување и развој на Википедија на македонски јазик. Преку овие организирани настани, уредниците имаат можност да работат на различни тематски подрачја, да создаваат нови статии, да ги подобруваат постојните содржини и да придонесуваат кон зголемување на достапноста на слободното знаење за пошироката јавност. Истовремено, овие активности овозможуваат поттикнување на соработката меѓу уредниците, размена на искуства и привлекување на нови учесници во заедницата.

Во текот на мај 2026 година беа организирани повеќе уредувачки денови и викенди, во рамките на кои учесниците активно работеа на збогатување на енциклопедиската содржина. Благодарение на нивната посветеност, ентузијазам и континуиран придонес, беа остварени значајни резултати кои уште еднаш ја потврдуваат виталноста и активноста на македонската википедијанска заедница.

Како резултат на заедничкиот ангажман, резултатите за мај 2026 година се следниве:

• Учествуваа вкупно 16 уредници;
• Беа напишани  235 нови статии, а подобрени 9 постојни статии и беше новосоздадена 1 предлошка.

Овој месец беa создадени рекорден број на статии, што претставува особено значајно достигнување и показател за зголемениот интерес за учество во уредувачките активности. Овие бројки не само што го одразуваат вложениот труд на учесниците, туку и ја потврдуваат нивната посветеност кон мисијата за создавање квалитетна, слободна и достапна енциклопедиска содржина на македонски јазик.

 И овој месец беше доделена награда за најактивен уредник. Добитник на наградата за мај е:

• IvanKonev123 – вредносен ваучер од 2.500 денари.

Упатуваме искрени честитки до добитникот на наградата, како и благодарност до сите уредници кои земаа учество во уредувачките денови и викенди. Нивниот труд и посветеност имаат значајна улога во развојот на Википедија на македонски јазик и во збогатувањето на слободното знаење достапно за сите. Постигнатите резултати претставуваат силна основа за идните активности и поттик за понатамошно зголемување на учеството и продуктивноста на заедницата. Веруваме дека и во наредните месеци уредувачките денови и викенди ќе продолжат да бидат успешна платформа за соработка, учење и создавање нови квалитетни содржини.

Уредувачката седмица „Историја на човековите права“ претставува значајна иницијатива насочена кон збогатување на Википедија на македонски јазик со содржини поврзани со развојот, заштитата и значењето на човековите права низ историјата. Оваа седмица е дел од меѓународната иницијатива ,,Вики за човековите права“ посветена на човековите права и слободниот пристап до знаење, преку која волонтери и уредувачи од различни земји придонесуваат кон создавање поквалитетни и подостапни енциклопедиски содржини на оваа тема. Уредувачката седмица се одржува од 1 до 7 јуни 2026 година.

Целта на уредувачката седмица е да се поттикне создавање и подобрување на статии поврзани со историски документи, значајни личности, општествени движења, организации и настани кои имале важна улога во развојот на човековите права. Преку оваа активност, учесниците ќе имаат можност да придонесат кон проширување на слободното знаење и подобрување на достапноста на информации на македонски јазик.

Историјата на човековите права претставува долготраен процес исполнет со борби за еднаквост, слобода, достоинство и правда. Од раните идеи за човековите слободи во античките цивилизации, преку историски документи како Магна карта и Декларацијата за правата на човекот и граѓанинот, па сѐ до Универзалната декларација за човекови права и современите движења за заштита на основните слободи — човековите права се темел на современото демократско општество.

Правила

За време на уредувачката седмица, учесниците се очекува да:

• создадат нови статии и да ги подобрат постоечките;
• додадат веродостојни надворешни врски во статиите; и
• додадат слики во статиите за да ги направат посликовити.

Покрај збогатувањето на енциклопедиската содржина, оваа иницијатива има и пошироко општествено значење. Преку слободното знаење и колективната работа, се овозможува поголема информираност за важноста на човековите права и нивната улога во современото општество. Секоја нова или подобрена статија претставува придонес кон создавање поквалитетен и подостапен образовен ресурс за сите читатели.

Награди

Награди се доделуваат на тројцата најплодотворни учесници во облик на вредносни купони, и тоа:

• Прва награда: купон во вредност од 4.000 денари.
• Втора награда: купон во вредност од 3.000 денари.
• Трета награда: купон во вредност од 2.000 денари.

За да се освои било која награда, потребно е да се создадат или подобрат најмалку 20 статии!

Во текот на 2026 година викиекспедициите продолжија со засилено темпо, а првата викиекспедиција оваа година повторно беше насочена кон Струмичкото Поле, со цел да се продолжи документацијата на селата од Струмичката Котлина. Со ова практично продолжи работата започната во претходната година, кога дел од селата од овој регион веќе беа посетени и фотографирани. Учесниците пристигнаа во Струмица на 30 април, од каде во следните два дена, на 1 и 2 мај ги реализираа планираните теренски активности низ повеќе села во општините Босилово и Василево.

Првиот ден започна со посета на селата Баница и Водоча, каде беа фотографирани повеќе цркви, манастири, споменици и други значајни објекти. Поради големиот број знаменитости во Баница, таму беше поминато повеќе време од планираното, а во Водоча беше посетен и манастирот со неговиот добро сочуван внатрешен простор. По ова, експедицијата продолжи кон селата Секирник и Турново, каде исто така беа документирани бројни верски и јавни објекти. Потоа следуваше посета на Иловица и Штука, две соседни села познати и по рударските активности во нивната околина, каде беа фотографирани цркви, џамија, манастир и вештачкото езеро над селата.

Во продолжение беа посетени Радово, Старо Балдовци, Петралинци и Дрвош, а особено внимание привлече напуштеното село Хамзали и новоизградената црква „Св. Климент Охридски“. Во околината беа фотографирани и остатоци од поранешни земјоделски објекти, како и просторот на некогашното село Гечерлија. До крајот на денот беа посетени и селата Гечерлија, Сарај и Дабиље, при што во Сарај беше фотографирана и новата католичка црква.

Вториот ден започна со посета на Добрејци, Просениково и Пиперево, каде повторно беа пронајдени и фотографирани повеќе значајни објекти, меѓу кои и недокументирана џамија во изградба. Потоа следуваше подолг престој во Василево, по што експедицијата се упати кон селата Доброшинци, Нова Маала и Висока Маала, како и кон езерото Турија и неколку историски населби во неговата околина. Посебно значајна беше посетата на напуштеното село Нивичино, познато по поврзаноста со аферата „Мис Стон“, каде денес е зачувана само селската црква.

Во периодот од 16 до 17 мај 2026 година во Белград се одржа јубилејното десетто издание на регионалната конференција Викилајв 2026, која ги обедини членовите на вики-заедниците од регионот, претставниците на Викимедиините организации, уредниците и поддржувачите на слободното знаење. Настанот се одржа во Српско-корејскиот информатичко-пристапен центар, а програмата беше исполнета со бројни предавања, работилници и дискусии посветени на иднината на Википедија, вештачката интелигенција, образовните програми и ГЛАМ-активностите.

Конференцијата беше отворена од претседателот на Викимедија Србија, Филип Маљковиќ, и извршната директорка Горана Гомирац, кои се осврнаа на десетгодишниот развој на Викилајв и значењето на регионалната соработка меѓу вики-заедниците. Во рамките на отворањето, Филип Маљковиќ одржа и кратка презентација посветена на десетте години од постоењето на конференцијата.

Првиот ден од програмата беше исполнет со разновидни теми. Марко Адам говореше за употребата на вештачката интелигенција како алатка за уредниците на Википедија, додека Драгана Милојевиќ од Визиторскиот центар Лепенски Вир презентираше како Википедија може да придонесе за зајакнување и промоција на локалното наследство. Проф. д-р Милица Гашиќ од Универзитетот „Хајнрих Хајне“ во Дизелдорф одржа предавање за развојот на вештачката интелигенција и нејзиното влијание врз комуникацијата и дијалогот, а д-р Вања Суботиќ од Универзитетот во Белград зборуваше за улогата на генеративната вештачка интелигенција во продукцијата на знаење и дезинформации.

Во рамките на попладневната програма, Оја Кринуловиќ од Универзитетската библиотека „Светозар Марковиќ“ говореше за десетгодишниот развој на проектот „Вики библиотекар“, додека Небојша Ратковиќ одржа предавање посветено на конфликтите во заедницата и начинот на нивно решавање. Александра Димитријевиќ од Филозофскиот факултет во Нови Сад се осврна на улогата на Википедија како референтна точка во анализата на медиумскиот фрејминг, а Наташа Ристивојевиќ Рајковиќ и Лора Милутиновиќ говореа за видливоста на културите преку Википедија и значењето на образовните програми.

Од Македонија претставник беше координаторот за соработка со културни институции на Викимедија МКД, Орце Нинески кој ги претстави ГЛАМ активностите на Викимедија МКД, како и успешната реализација на ГЛАМ програмата за 2025 година. Во своето излагање тој говореше за соработката со музеи, библиотеки, архиви и други културни институции во Македонија, нагласувајќи ја важноста на дигитализацијата и слободниот пристап до културното наследство. Нинески презентираше повеќе реализирани активности преку кои фотографии, документи и други материјали биле поставени на Википедија и Заедничката ризница, со што македонското културно наследство станува подостапно за јавноста и за светската вики-заедница.

Неговото предавање предизвика интерес кај присутните учесници, особено поради практичните примери за успешна соработка со институции и можностите за развој на нови ГЛАМ-партнерства во регионот. Притоа беше истакнато дека ваквите активности претставуваат важен дел од мисијата на Викимедија МКД во зачувувањето и промоцијата на македонската култура и историја преку слободното знаење.

Вториот ден од конференцијата беше посветен на теми поврзани со развојот на заедницата и идните насоки на вики-движењето. Горана Гомирац и Небојша Ратковиќ зборуваа за хабовите и нивната улога во регионалната соработка, а Барбара Клен го претстави СИЕ хабот и неговите активности. Милена Миленковиќ говореше за натпреварите и уредувачките маратони како средство за подобрување на квалитетот на содржините, додека Милан Јовановиќ од Народната библиотека во Пирот презентираше проект за поврзување на дигиталните колекции со Википедија.