Викимедијанците од Централна и Источна Европа се собраа во Преспа, Македонија на првата обука за WikiOutdoor што се одржа во периодот од 7 до 8 септември 2024 година. Вкупно 23 избрани специјализанти од 12 земји имаа можност да научат вештини и способности за тоа како да се спроведат активности на отворено од четиричлениот тим кој е задолжен за македонските Викиекспедиции од 2015 година. Примарната цел на обуката беше да се поддржи спроведувањето на експедиции насочени кон документирање на места во други земји, како и да се поттикне организирање настани за развивање универзални вештини.
Учество и формат на настанот
Обуката беше планирана за вкупно 28 учесници – 24 избрани специјализанти и 4 обучувачи. Учесниците беа избрани преку повик за аплицирање, кој беше отворен од 22 април до 20 мај 2024 година, врз основа на одговорите дадени во формуларот за апликација. Од избраните учесници, 20 добија стипендија, а 4 беа самофинансирани учесници. Учесниците (учесници и обучувачи) беа поделени во седум тимови од по четири члена, и секој член имаше однапред одредена улога – возач, истражувач, фотограф и оператор на дрон. Возачите ги превезуваа тимовите за време на обуката, истражувачите беа одговорни за истражување на целната област на експедицијата, фотографите фотографираа за време на обуката, а операторите со дронови правеа воздушни снимки и снимаа видеа со помош на дрон. Еден од тимовите немаше истражувач бидејќи избраниот учесник не можеше да пристигне на настанот поради проблеми со визата.

Како течеше настанот?
Обуката започна со воведно обраќање на обучувачите и воведна тркалезна маса на која учесниците го споделија своето искуство, интересот за учество на настанот и идните планови за тоа како да ги користат новите вештини и знаења во нивните земји и заедници. По сесијата на отворањето, настанот продолжи со воведна презентација за активности на отворено во која слушателите научија за добрите и лошите страни на активностите на отворено во споредба со внатрешните активности, како и за различните видови активности на отворено кои можат да се имплементираат во движењето Викимедија. Следеше работилница за истражувачко планирање и истражување, на која подетално беше претставен процесот од шест чекори на организирање експедиции. Оваа сесија беше особено забележлива за истражувачите и возачите бидејќи помогна подобро да се разберат активностите што треба да се спроведат и сите логистички потреби што треба да се задоволат за успешно спроведување на експедициите. Следната работилница се занимаваше со фотографија за експедиции во кои специјализантите во улоги на фотографи и оператори со дронови имаа можност да стекнат знаења за тоа како да направат документарни слики од места и објекти, зошто воздушната фотографија понекогаш е супериорна во однос на фотографијата од земја и каква фотографска опрема е потребна за тоа. Во текот на оваа работилница, учесниците во улоги на истражувачи работеа заедно за да ја испланираат рутата и местата од интерес за експедицијата следниот ден. Последната сесија беше работилница на која беше претставена експедицијата во Преспа, а со ждрепка беа формирани истражувачки тимови.

Во втората половина од првиот ден, беше организирано истражување на блиската планина Галичица. За време на истражувањето беа направени вкупно четири застанувања. На почетокот групата застана на гледна точка на источните падини на планината, од која се пружи убав поглед на Преспанското Езеро. Потоа беше направена постојка во месноста Асан Ѓура, која е длабоко во планината и има напуштен ски-лифт. Потоа групата го посети планинскиот премин Липова Ливада, кој ги дели Преспанскиот и Охридскиот регион. Ова беше најдолгата станица бидејќи нудеше прекрасен воздушен поглед на Преспанското и Охридското Езеро од дрон. Конечно, истражувачите застанаа на западните падини на планината, во близина на малата православна христијанска капела посветена на Свети Ѓорѓи, со поглед на зајдисонце на Охридското Езеро. По ова истражување, учесниците вечераа во ресторан во манастирот Свети Наум на Охридското Езеро. Првиот ден заврши со астроекспедиција која се одржа на планинскиот премин Липова Ливада, при што учесниците можеа да набљудуваат небо полно со ѕвезди благодарение на поволните временски услови.

Вториот ден беше одбележан со експедицијата во најсеверниот дел на регионот Преспа, која беше намерно избрана поради слабата покриеност со содржини на проектите на Викимедија. Беа посетени и документирани вкупно шест села – Горно Крушје, Лева Река, Избишта, Јанковец, Кривени и Златари. Тимот на секој истражувач беше одговорен за едно село, а нивното возило го водеше конвојот до сите места од интерес во тоа село. Првото село беше целосно покриено од тимот во кои практично ги објаснија сите потребни активности, како навигација со возилото низ селото, разбирање на архитектонските елементи на православна христијанска црква кои вреди да се документираат и да се управува со дрон над селото со цел да се направат документарни воздушни снимки. Покрај шесте села, една екипа ја продолжи експедицијата со посета и документирање на селото Болно. Документацијата вклучуваше пребарување на места од интерес (на пр. цркви и манастири, споменици на културата, училишта итн.) врз основа на информациите за селата подготвени од истражувачите еден ден претходно и фотографирање на тие места. Како и првиот ден, вториот ден заврши со вечера во локален ресторан.

Учесниците исто така добија инструкции како да ги прикачат сликите направени за време на различните активности со цел да се комплетира документацијата на обуката.
Идни планови
Главниот план во блиска иднина е да се водат и да им се помогне на слушателите да ги користат вештините и знаењата стекнати за време на обуката за да иницираат експедиции и други активности на отворено во нивните земји и заедници. Понатаму, овој настан се надеваме дека ќе ги инспирира заедниците од другите региони да размислат за организирање слични обуки кои нудат универзални практични вештини. Конечно, важно е да се задржи доследноста во развивањето на вештини за водење експедиции, така што долгорочен план е оваа обука да стане повторлив настан во регионот на Централна и Источна Европа.