admin

Континуираното уредување е срцето на Википедија, а уредувачките денови и уредувачките викенди претставуваат платформа каде што знаењето се создава заеднички. Во текот на 2025 година, оваа активност прерасна во динамична и продуктивна иницијатива која ги обедини уредниците на Википедија на македонски јазик околу една заедничка цел — проширување и подобрување на слободното знаење.

Преку редовни уредувачки сесии, кои се одвиваа двапати неделно, како и за време на викендите, учесниците работеа на пишување нови и унапредување на постоечки статии од различни области. Покрај конкретниот придонес во бројки, овие настани имаа значајна улога во зацврстувањето на уредувачката заедница и поттикнувањето на соработката меѓу волонтерите.

Како признание за посветеноста и континуираниот ангажман, беа доделени награди на уредниците кои остварија најдобри резултати според вкупниот учинок од уредувачките денови и викенди. Наградите беа во форма на купони за книги и техничка опрема, а право на учество во изборот за награди имаа уредници кои:

• учествувале во најмалку 100 уредувачки сесии;
• биле активни во најмалку 10 месеци од годината; и
• создале или значително подобриле најмалку 150 енциклопедиски содржини.

По завршувањето на циклусот за 2025 година, ги објавуваме резултатите и ги издвојуваме  уредниците со највисок вкупен придонес:

• Добитник на прва награда: П.Неделковски — купон во вредност од 15.000 денари
• Добитник на втора награда: 19user99 — купон во вредност од 9.000 денари

Во рамките на уредувачките денови и викенди во 2025 година активно учествуваа 38 уредници, при што беа создадени и подобрени вкупно 682 статии. Овие резултати претставуваат јасен показател за значењето на волонтерскиот придонес и континуираната работа на заедницата.

Иницијативата продолжува и понатаму, отворајќи простор за нови учесници и идеи. Сите кои сакаат да придонесат кон слободното знаење се добредојдени да се приклучат и да станат дел од Википедија на македонски јазик.

Знаењето расте кога се споделува.
Вклучи се. Уредувај. Придонеси.

На 15 јануари 2026 година Википедија одбележува значаен јубилеј – 25 години постоење како најголема слободна енциклопедија во историјата на човештвото. Основана во 2001 година како амбициозен експеримент за заедничко создавање знаење, Википедија денес претставува еден од најкористените извори на информации во светот. Таа е достапна на стотици јазици и секојдневно им служи на милиони корисници, благодарение на принципите на слободен пристап, неутралност и заедничка соработка.

Во Македонија, овој значаен јубилеј го одбележува македонска вики заедница и здружението Викимедија МКД, кое со години активно работи на промоција, поддршка и развој на Википедија на македонски јазик и останатите проекти на Фондацијата Викимедија. Преку организирање на уредувачки маратони, обуки за нови уредници, соработки со образовни, културни и научни институции, како и преку поддршка на волонтерската заедница, Викимедија МКД придонесува Википедија на македонски јазик континуирано да се збогатува со квалитетни, проверени и релевантни содржини.

Дваесет и пет годишнината на Википедија не е само повод за свечено одбележување, туку и можност да се потсетиме дека вистинската сила на овој проект лежи во луѓето кои го создаваат. Секоја статија, секоја дополнета информација и секоја уредувачка интервенција е резултат на доброволна посветеност и желба за споделување знаење. Токму затоа, улогата на локалните заедници и здруженија, како што е Викимедија МКД, е од суштинско значење за долгорочниот развој и квалитет на Википедија.

По повод овој голем јубилеј, роденденот на Википедија ќе се прослави со свечена прослава која ќе се одржи во 19 часот во „Јавна соба“. Настанот ќе биде посветен на заедничко славење на 25-годишниот пат на Википедија, со осврт на нејзината историја, значењето на слободното знаење и улогата на заедницата во нејзиниот успех. Прославата ќе биде можност за дружење, размена на искуства, неформални разговори и зајакнување на врските меѓу членовите на вики-заедницата.

Во рамки на прославата ќе се одбележи придонесот на долгогодишните уредници и поддржувачи, како и улогата на Викимедија МКД во развојот на проектите на Фондацијата Викимедија во Македонија. Настанот има за цел да ја истакне вредноста на заедништвото, волонтерството и споделувањето знаење како темели врз кои е изградена Википедија.

Дваесет и петтиот роденден на Википедија претставува симболичен момент за поглед нанапред – кон иднината на слободното знаење. Преку оваа прослава, македонската вики-заедница не само што ја одбележува историјата на проектот, туку и ја потврдува својата заложба за негов понатамошен развој.

Исто така, по повод овој јубилеј, Викимедија МКД ги повикува сите активни уредници на Википедија да се вклучат во одбележувањето со конкретен придонес. Ги охрабруваме сите да напишат нова статија или да подобрат постоечка, да обработат тема која досега не била доволно застапена или да го збогатат постојното знаење со нови извори и информации.

Пишувањето на статија ќе биде нашиот роденденски подарок за Википедија – симболичен, но исклучително вреден подарок од заедницата, кој ќе го одбележи овој значаен јубилеј. Со секоја нова статија, ние не само што ја славиме историјата на Википедија, туку и активно придонесуваме за нејзината иднина, оставајќи трајно наследство на слободно знаење за сите сегашни и идни генерации.

Википедија е најголемата слободна енциклопедија на светот и постои благодарение на волонтерскиот труд на илјадници уредници. Секој внесен извор, секоја проверена информација и секоја добро поткрепена статија ја прават Википедија посигурна и поповерлива за сите кои ја користат. Но, процесот никогаш не завршува – секоја недоволно цитирана статија претставува можност за подобрување.

Во духот на оваа мисија, Википедија на македонски јазик се приклучува на меѓународната иницијатива #1Lib1Ref, која ја поттикнува заедницата да додава веродостојни извори и да ја зајакнува доверливоста на енциклопедијата. Иницијативата се одвива како натпревар, и е отворен за сите кои сакаат да придонесат – од почетници до искусни уредници. Натпреварот се организира на локално ниво на македонската Википедија, но истовремено е дел од поширок регионален проект во Средна и Источна Европа.

Заинтересираните уредници може да учествуваат на овој повик и да ја подобрат содржината на Википедија која нема или има мал број на наводи. Натпреварот се одржува од 15 јануари 2026 до 5 февруари 2026 година.

Натпреварот има предвидено и соодветни награди за уредниците кои ќе го исполнат критериумот и соодветно ќе зачуваат уредувањето, односно:

• За да се освои награда, потребно е да се наведат најмалку 100 веродостојни извори во најмалку 50 различни статии, и
• Во описот на измената задолжително да се внесе #1Lib1Ref и #1Lib1RefCEE.

Наградите кои се предвидени за овој натпревар се:

• Прва награда: купон во вредност од 6.000 денари.
• Втора награда: купон во вредност од 4.000 денари.
• Трета награда: купон во вредност од 2.000 денари.

Покрај овие награди предвидени се и регионални награди.

Вашата работа има вистинско влијание. Секој вметнат извор не само што ја зајакнува енциклопедијата, туку ја прави информацијата достапна и проверлива за илјадници луѓе секој ден. Придружувајќи се на #1Lib1Ref, станувате дел од глобална заедница која гради доверлива и квалитетна Википедија. Пронајдете извор, вметнете го, зачувајте ја статијата и гледајте како вашата мала акција станува дел од голема промена. Можеби токму вие ќе бидете еден од наградените учесници!

Ќе посетите некој концерт, изложба или фестивал? Сакате да споделите фотографии од настанот за образовно-информативни цели? Фотолов е проект токму за вас!

Што е „Фотолов“?

„Фотолов 2026“ e проект наменет за поединци и групи заинтересирани да организираат посета на место или настан со цел да создадат фотографии коишто би ги објавиле под лиценца за слободна документација за да може да се користат на проектите на Викимедија. Важно е содржините да содржат точни описи и подоцна истите да бидат употребени во статии на Википедија на македонски јазик.

Како да учествувате?

Секој кој е заинтересиран да спроведе фотолов потребно е да го пополни следниот Формулар за пријавување. Предложувачот треба јасно да ги претстави своите планови, образложувајќи кој настан ќе го фотографира, со кое превозно средство ќе патува (доколку е ова важно), колку време ќе трае потфатот (дали е еднодневен и неколкучасовен настан или трае повеќе дена), колку членови ќе учествуваат во екипата (ако ги има) и колкави се проценетите трошоци. Врз основа на содржината на барањето, заедницата ќе донесе одлука за тоа дали предлогот треба да биде одобрен. Сите фотографски материјали под лиценца за слободна документација да бидат подигнати на Заедничката ризница.

Имам трошоци?

Право на надомест за направените трошоци за време на фотоловот има секој предлагач на фотолов одобрен од страна на заедницата на Википедија на македонски јазик. Трошоците што подлежат на надомест вклучуваат: патни трошоци, трошоци за локален превоз, трошоци за храна и пијалаци доколку е настан што трае повеќе дена, и трошоци за влезници, сето ова во висина до 4.000 денари, под услов да има подигнато најмалку 30 фотографски записи и да се приложат соодветни докази за трошоци.

Викимедија МКД ви овозможува преку забава да документирате настани за корист на општата читателска публика!

Археоекспедициите претставуваат организирани теренски активности насочени кон истражување, документирање и визуелна презентација на археолошкото и културно-историското наследство. Нивната цел не е само евидентирање на локалитетите, туку и нивно доближување до пошироката јавност преку Википедија. Со користење фотографија, дронска технологија и теренска анализа, овие експедиции овозможуваат создавање трајни и веродостојни записи за значајни, но често недоволно истражени места.

Преку археоекспедициите активно се придонесува кон збогатување на слободното знаење и кон зголемување на видливоста на културното наследство. Документираните материјали се користат за подобрување на содржините на Википедија и сродните проекти, со што се обезбедува долгорочна достапност на информациите за истражувачи, ученици и пошироката јавност.

Во рамки на програмата за археоекспедиции за 2025 година, беше реализирана еднодневна теренска експедиција на 23 ноември 2025 година, која ги опфати археолошкото наоѓалиште Маркови Кули и селата Летевци и Брезица во неговата околина.

Фокусот на експедицијата беше насочен кон визуелна документација на средновековната тврдина Маркови Кули, значаен културно-историски објект кој доминира во пејзажот на овој дел од регионот. Поради ограничувањата за летање воздухоплови во близина на Скопскиот аеродром, нашиот тим се упати во селото Летевци каде што беа изработени дронските фотографии, од каде тврдината е јасно видлива и може да се прикаже во целосен контекст. Воедно беа документирани и селото Летевци, неговата архитектура и локалната црква.

Иако временските услови не беа поволни, тимот ја продолжи експедицијата кон соседното село Брезица. Таму беше извршена документација на селската средина, како и на поранешната антиракетна база на Југословенската народна армија, лоцирана над селото кај Црн Врв. Локалитетот вклучува повеќе бункери, засолништа и инфраструктура поврзана со воените активности од периодот на Студената војна, што го прави значаен и од аспект на поновата историска меморија. Дополнително, беше направена дронска документација на поширокиот простор, со погледи кон околните населени места, вклучително и селото Рудник. Експедицијата заврши со фотографирање на трите цркви во Брезица, од кои две се дел од Брезичкиот манастирски комплекс.

Археоекспедицијата во Маркови Кули во 2025 година претставува уште еден пример за успешна теренска активност насочена кон систематско документирање на културното наследство. Со фотографирање на повеќе локалитети и села, како и со поминати над 120 километри теренска работа, експедицијата резултираше со значаен корпус на нови материјали за слободна употреба. Ваквите активности ја потврдуваат важноста на континуираното истражување и дигитална документација како основа за зачувување, промоција и пренесување на културното наследство на идните генерации.

Фотографскиот материјал од археоекспедицијата може да го погледнете на следнава врска.

Геоекспедициите се теренски истражувања посветени на откривање и документирање на природните и културните вредности на одредени подрачја. Тие претставуваат спој на истражување, фотографирање и собирање податоци, со цел значајните локалитети да бидат подобро претставени и зачувани во колективната меморија. Википедијанците преку овие активности работат на збогатување на содржините на Википедија, овозможувајќи пошироката јавност да добие точни и визуелно поткрепени информации за помалку познатите, но вредни природни знаменитости.

Во текот на 2025 година беше реализирана една геоекспедиција, која опфати неколку значајни природни локалитети во Скопската Котлина. Тимот ја реализираше оваа експедиција на 23 ноември 2025 година, и со оваа експедиција беа опфатени Острово и Катлановско блато, со цел да се направат дронски фотографии од природните знаменитости кои постојат во Скопската Котлина, а кои не се толку познати во пошироката јавност.

Најпрво тимот се упати во подрачјето меѓу селата Трубарево и Горно Лисиче, каде се наоѓа групата природни локалитети познати како Острово, Езерце и Трубаревски Арборетум. Пристапот до овие објекти беше предизвикувачки поради состојбата на пристапните патишта и изградбата во околината, но википедијанците сепак успеаа да ги документираат.

Сите три природни знаменитости се наоѓаат во непосредна близина. Најголема површина има Острово, кој како што и кажува името, претставува поранешен речен остров на реката Вардар. Поради промените на текот на Вардар, атарската граница помеѓу Трубарево и Горно Лисиче во денешни услови делува чудна, бидејќи се протега на двете страни на реката, па затоа и самото наоѓалиште Острово е помеѓу двете села.

Езерце и Арборетумот се наоѓаат едно до друго и образуваат една целина. Внатре во нив во минатото постоеле и кули за набљудување, објекти и има ограда, но тоа сега веќе не е случај. За жал состојбата на сите овие знаменитости е во исклучително лоша состојба, бидејќи се оставени без никаква заштита, не се оградени како на времето и нема никакви информативни табли дека тука се наоѓаат природни знаменитости.

На крајот од денот, беа фотографирани и делови од Катлановското Блато, иако работењето со дрон беше малку ограничено поради близината на зоната за слетување на аеродромот. Сепак, успешно беа направени неколку фотографии.

Во текот на оваа експедиција, беа поминати повеќе од 100 километри и документирани четири нови природни знаменитости, што ја направи експедицијата успешна и придонесе за подобро информирање на јавноста и збогатување на содржините на Википедија на македонски јазик.

Геокспедициите претставуваат важен придонес за истражување и промоција на природните вредности во Македонија. Тимот на Википедијанци со својата посветена работа ја збогати Википедија со нови фотографии и информации, овозможувајќи подлабоко разбирање на локалното природно наследство. Овој проект дополнително ги инспирира волонтерите и јавноста да продолжат со вакви активности и во иднина, со што ќе се подобри видливоста и достапноста на македонските знаменитости за сите заинтересирани.

Фотографскиот материјал од геоекспедицијата можете да го погледнете на следнава врска.

Со особено задоволство и искрена благодарност, Викимедија МКД ги честита Новата 2026 година и Божиќните празници на сите уредници, волонтери, поддржувачи, партнери и пријатели на слободното знаење. Новата година ја пречекуваме како уште една можност за заедничко создавање, учење и споделување знаење на македонски јазик, отворено и достапно за сите.

Изминатата година беше доказ дека заедницата на Викимедија е силна кога работи заедно. Преку посветеноста на волонтерите, Википедија на македонски јазик и другите вики-проекти продолжија да растат – не само по број на статии, туку и по нивниот квалитет, проверливост и релевантност. Секој уредник што вложил време да напише или подобри статија, секој учесник на уредувачки настан и секоја институција што ги отворила своите материјали под слободна лиценца, придонесе кон заедничката мисија: знаењето да биде слободно, доверливо и достапно за сите.

Википедија претставува многу повеќе од онлајн енциклопедија – таа е жив пример за соработка, солидарност и верба дека колективниот труд може да создаде нешто трајно и вредно. Токму во тој дух, Викимедија МКД и во 2026 година ќе продолжи да ги поддржува уредниците, да организира едукативни активности, уредувачки маратони и натпревари, како и да ја зајакнува соработката со образовни, културни и научни институции низ државата.

Новата година ја започнуваме со јасна визија и ентузијазам за нови проекти, нови партнерства и нови генерации уредници кои ќе придонесуваат кон збогатување на содржините на македонски јазик. Посебен фокус ќе остане промоцијата на македонската култура, историја, природно и културно наследство, како и современите општествени и научни теми, со цел тие да бидат соодветно и квалитетно претставени на Википедија и нејзините сестрински проекти.

Нека 2026 година биде година на инспирација, соработка и нови успеси. Ви посакуваме здравје, лична и заедничка благосостојба, истрајност и мотивација да продолжите да го градите просторот на слободното знаење.

Среќна и успешна Нова 2026 година!
Заедно да продолжиме да пишуваме, уредуваме и споделуваме знаење – за сите, без ограничувања.

Уредувачките денови и викенди и во Новата 2026 година продолжуваат да ја градат и зајакнуваат заедницата на уредници на Википедија на македонски јазик, отворајќи уште поголеми можности за заедничко создавање, унапредување и збогатување на слободното знаење. Оваа иницијатива е наменета за сите кои сакаат активно да придонесат кон развојот на најголемиот слободен извор на информации на македонски јазик и да станат дел од глобалното движење кое го споделува знаењето без ограничувања.

Доколку сакате вашето знаење, истражување и љубопитност да остават трага, сега е вистинскиот момент да се вклучите. Со учество во уредувачките денови и викенди не само што директно придонесувате кон зголемување на бројот и квалитетот на статиите на Википедија, туку станувате и дел од активна, поддржувачка и мотивирана заедница. Дополнително, вашиот труд и ангажман ќе бидат препознаени и наградени.

Уредувачките денови се одржуваат секој вторник и четврток. Тие траат во текот на целиот ден, од 00:00 до 23:59 часот, при што се земаат предвид сите создадени или подобрени статии на зададената тема од корисници на Википедија на македонски јазик, кои ќе ги пријават своите придонеси во рамки на конкретниот уредувачки ден.

Покрај тоа, во текот на 2026 година се организираат и уредувачки викенди, кои претставуваат одлична можност за подолг и поинтензивен ангажман. Уредувачките викенди траат од 00:00 часот во сабота до 23:59 часот во недела, овозможувајќи повеќе време за истражување, пишување и унапредување на статиите.

Новина оваа година е воведувањето на месечни награди, кои ќе се доделуваат на крајот на секој месец во форма на купони во вредност од 2.500 денари. За да се освои месечната награда, потребно е да се исполнат следните услови:

• учество во најмалку 10 изданија на уредувачките денови и/или викенди во текот на еден месец, и
• создавање или подобрување на најмалку 25 статии во текот на истиот месец.

Со редовно учество, уредувачките денови и викенди не се само можност за освојување награди, туку и простор за учење, размена на искуства и заедничко градење на квалитетна и веродостојна Википедија на македонски јазик. Вашиот придонес има значење – приклучете се и бидете дел од заедницата што го создава знаењето за сите.

На 25 декември 2025 година се одржа обука за уредување и пишување статии на Википедија, наменета за студенти на Природно-математичкиот факултет (ПМФ), со цел нивно запознавање со принципите на слободното знаење и практичната работа на Википедија како најголема онлајн енциклопедија. Настанот беше дел од пошироките образовни активности насочени кон јакнење на дигиталната и академската писменост кај младите, како и нивно активно вклучување во создавање квалитетни енциклопедиски содржини на македонски јазик.

На обуката учествуваа 3 студенти, кои преку внимателно осмислена програма имаа можност да се стекнат со теоретски и практични знаења за уредување на Википедија. Студентите напишаа вкупно 3 статии. Обуката ја одржаа Боса Филиповиќ, менаџер за образовна програма, и Јован Тасевски, менаџер за заедница, кои на јасен и интерактивен начин ги запознаа учесниците со основните правила и насоки на Википедија, енциклопедискиот стил на пишување, значењето на користење релевантни и проверливи извори, како и со техничките алатки потребни за успешно уредување и објавување статии.

Посебен акцент беше ставен на практичниот дел од обуката, при што студентите имаа можност директно да работат на подготовка и пишување статии, применувајќи ги стекнатите знаења во реална средина. Преку ваквиот пристап, учесниците се охрабрија критички да пристапуваат кон изворите на информации и да создаваат содржини кои ги исполнуваат стандардите на Википедија.

Оваа обука е и директен резултат на меморандумот за соработка со Природно-математичкиот факултет (ПМФ), кој им овозможува на студентите својата студентска пракса да ја реализираат преку пишување и уредување статии на Википедија. На овој начин, студентите добиваат можност да ги применат своите академски знаења и вештини во практична форма, а истовремено да придонесат кон збогатување на Википедија со квалитетни содржини од научни и образовни области.

Преку ваквите образовни активности се поттикнува развојот на важни компетенции како што се критичко размислување, структурирано пишување и дигитална писменост, кои се од суштинско значење за современото образование. Воедно, ваквата соработка претставува значаен чекор кон зајакнување на врската помеѓу академската заедница и проектите на Викимедија, како и кон унапредување на слободниот пристап до знаење на македонски јазик.

Уредувачките маратони што ги организира Викимедија МКД претставуваат континуирана активност насочена кон збогатување, унапредување и одржување на слободното знаење на македонски јазик. Преку овие тематски настани, уредувачите имаат можност да се фокусираат на конкретни области, да ја прошират постојната содржина и да создадат нови, квалитетни енциклопедиски статии, засновани на проверливи и релевантни извори.

Уредувачката седмица на тема „Риби“ беше посветена на една значајна и обемна област од природните науки, со цел да се зголеми застапеноста и квалитетот на статиите поврзани со рибите, нивната класификација, биолошки карактеристики, живеалишта, распространетост и значење во екосистемите. Уредувачката седмица се одржуваше од од 21 до 27 ноември 2025 година. Во текот на натпреварот, учесниците активно работеа на создавање нови статии, како и на дополнување и подобрување на веќе постоечки содржини, при што особено внимание беше посветено на енциклопедискиот стил, јасноста и точноста на информациите.

На натпреварот учествуваа вкупно 27 корисници и беа напишани 315 статии. Учесниците уште еднаш покажаа висок степен на посветеност и мотивација за придонес кон развојот на Википедија на македонски јазик. Ваквите уредувачки маратони не само што го зголемуваат бројот на статии, туку и придонесуваат кон зајакнување на уредувачката заедница и поттикнување на нови уредници да се вклучат во создавањето слободна содржина.

Во рамки на уредувачката седмица беа доделени награди за најуспешните учесници, согласно однапред утврдените правила и критериуми за учество и оценување на придонесите:

• Прва награда: Тиверополник – купон во вредност од 4.000 денари.
• Втора награда: Pitikjp22 -купон во вредност од 3.000 денари.
• Трета награда: Dandarmkd – купон во вредност од 2.000 денари.

Викимедија МКД упатува искрена благодарност до сите учесници кои зедоа учество во уредувачката седмица и со својот труд придонесоа кон збогатување на слободното знаење. Воедно, ги охрабруваме сите уредници и заинтересирани поединци да продолжат да се вклучуваат во идните уредувачки маратони и активности, со цел заеднички да ја развиваме и унапредуваме Википедија на македонски јазик.