admin

Образовната програма на Викимедија МКД има за цел да ја приближи слободната енциклопедија Википедија, како и останатите Викимедија проекти до наставниците и учениците. Преку оваа програма се охрабрува употребата на слободни образовни ресурси и критичко мислење, како и развивање на уредувачки вештини кај младите. Наставниците можат да ги користат овие алатки како дополнителна поддршка при изработка на проекти, подготовка на наставни материјали и вклучување на учениците во активности кои придонесуваат кон зголемување на слободното знаење достапно на интернет.

Во рамките на оваа образовна програма, Викимедија МКД на 5 ноември 2025 година одржа конференција за наставници во ООУ „Наум Охридски“ во Црешево, Скопје. Настанот беше наменет за запознавање на наставниот кадар со можностите што ги нудат проектите на Викимедија во наставниот процес. На конференцијата присуствуваа 20 професори од училиштето, кои се запознаа со можноста како Википедија да се интегрира во наставата и да ја поттикне дигиталната писменост кај учениците.

На конференцијата предавање одржа Боса Филиповиќ, менаџер за образовна програма на Викимедија МКД. Во своето излагање, таа на присутните им ја претстави мисијата и визијата на Викимедија, како и нејзината улога во унапредувањето на слободниот пристап до знаење. Филиповиќ детално ги запозна наставниците со самата енциклопедија Википедија – нејзината историја, структура, начинот на функционирање и принципите врз кои е изградена оваа глобална платформа за споделување информации.

Во текот на предавањето, таа објасни како Википедија може да се користи како ефективно наставно средство кое поттикнува критичко размислување, истражувачки дух и дигитална писменост кај учениците и студентите. Филиповиќ ги нагласи придобивките од активното користење и уредување на содржините на Википедија, меѓу кои се развивањето на вештини за проверка на факти, правилно цитирање извори и соработка во дигитална заедница.

Посебен акцент стави на тоа како правилно да се користи Википедија како информативен извор – нагласувајќи ја важноста од проверка на изворите, препознавање на веродостојни информации и избегнување на непотврдени или пристрасни податоци. Таа ги истакна и најчестите грешки што корисниците ги прават при уредувањето на статиите и сподели конкретни совети за тоа како тие можат да се избегнат.

На крајот од своето предавање, Филиповиќ ги презентираше основните принципи на Википедија, како што се неутралноста, проверливоста и слободниот пристап до знаење, со што го поттикна интересот на учесниците да станат дел од заедницата на уредници и активни придонесувачи во ширењето на слободното знаење.

Настанот заврши со интерактивна дискусија во која присутните наставници имаа можност да ги споделат своите впечатоци, искуства и идеи за тоа како можат да ја применат Википедија во рамките на својата образовна програма. Во разговорот беа истакнати бројни можности за користење на Википедија и сродните проекти како алатки за развивање на аналитичко и критичко размислување кај учениците, како и за зајакнување на нивната медиумска и дигитална писменост.

Конференцијата беше дел од пошироката иницијатива на Викимедија МКД за промовирање на отвореното знаење како клучна вредност во современото учење. Настанот уште еднаш потврди дека отвореното и слободното знаење е моќен инструмент за градење на поинформирано, активно и креативно општество, а Викимедија МКД останува посветена на оваа мисија.

Дел од атмосферата ви ја доловуваме преку фотографски материјал кој може да се погледне на следнава врска.

Во рамките на образовната програма на Викимедија МКД, континуирано се реализираат активности насочени кон промовирање на слободното знаење и развивање на медиумската писменост кај младите. Преку соработка со основни и средни училишта, како и со различни образовни институции, учениците имаат можност да се запознаат со принципите на Википедија, да научат како да уредуваат статии и да придонесат кон збогатување на Википедија на македонски јазик со нови и проверени содржини.

Како дел од оваа програма, на 4 ноември 2025 година беше одржана работилница на тема „Езера во Северна Америка“ со ученици од СОУ „Коле Нехтенин“во Штип. На почетокот се обрати Боса Филиповиќ, менаџер за образовна програма која ги запозна учесниците за самата енциклопедија, како функционира Википедија, кои се придобивките од употребата на Википедија како наставно средство и како правилно да се користи Википедија како информативен извор за точни и потврдени информации.

Потоа под водство на координаторот на вики клубот во Штип професорката Лиљана Манова и со поддршка од тимот на Викимедија МКД учениците започнаа да пишуваат статии. Целта на работилницата беше да се поттикне интересот кај младите за природните богатства во светот, преку  пишување за езерата како важни природни екосистеми. Работилницата се одвиваше во пријатна и работна атмосфера, каде учениците покажаа голем интерес за темата и активно се вклучија во сите делови од активноста.

На работилницата учествуваа 15 ученици кои научија  како да структурираат статија на енциклопедиски начин и како резултатот од оваа активност беше создавање на 27 нови статии, со што беше даден придонес во зголемувањето на достапноста на информации за природните ресурси во светот. Работилницата претставуваше можност учениците да ги поврзат своите знаења од географија со практична примена во дигитален контекст, но и да развијат критичко размислување, тимска работа и дигитална култура.

Со ваквите активности, Викимедија МКД продолжува да ја гради својата мрежа на активни вики клубови и да го поддржува младинското учество во создавањето на слободно и отворено знаење. Работилницата во Штип уште еднаш покажа дека младите имаат огромен потенцијал да придонесуваат и да ја збогатуваат Википедија на македонски јазик со квалитетна и корисна содржина.

Фотографскиот материјал од настанот може да го погледнете на следнава врска.

Храната е многу повеќе од само потреба — таа е култура, традиција, уметност и љубов. Во неа се огледува душата на секој народ, а преку нејзините вкусови и бои можеме да ја почувствуваме приказната на целиот свет.
Со таа идеја, започнува „Вики ја сака храната 2025“, фотографски натпревар кој оваа година се одржува од 1 до 30 ноември 2025 година.

Целта на овој натпревар е да се соберат фотографии од најразновидни јадења од целиот свет. Секоја фотографија ќе претставува мало парче од богатството на гастрономијата и ќе придонесе за подобра визуелна претстава на храната во Википедија и нејзините сродни слободни проекти.

Правила за учество

Учесниците – љубители на храната, фотографи и ентузијасти – ќе можат своите фотографии да ги прикачуваат на Ризницата на Викимедија (Wikimedia Commons) под лиценца за слободна документација (Криејтив Комонс,4.0). На тој начин, нивните дела ќе бидат достапни за целата заедница и ќе придонесат кон збогатување на слободното знаење.

Авторот на фотографијата мора да биде самиот учесник, или да ги има стекнато авторските права врз делото.
За учество е потребна пријава преку пополнување на официјалниот образец за учество.

Минималниот услов за конкурирање за награда за бројност е поставување најмалку 20 различни фотографии од храна или специјалитети, додека наградата за највисоко оценета фотографија не зависи од бројот на испратени фотографии.

Награди

Најуспешните учесници, според оценката на стручно жири, ќе бидат наградени со вредносни ваучери од Pix+:

• Прва награда– за најголем број различни видови храна, традиционални јадења и специјалитети: ваучер во бруто-износ од 400 евра
• Втора награда– за бројност и разновидност: ваучер во бруто-износ од 300 евра
• Трета награда– за бројност и разновидност: ваучер во бруто-износ од 100 евра
• Награда за највисоко оценета фотографија – ваучер во бруто-износ од 200 евра

Зошто да учествувате?

„Вики ја сака храната“ не е само натпревар — тоа е прослава на културната разноликост и на убавината што храната ја носи со себе. Со секоја фотографија, учесниците придонесуваат кон создавање богата архива на визуелни прикази од кулинарската традиција на човештвото, достапна за сите генерации.

Приклучи се, фотографирај, сподели и инспирирај! Нека твојата фотографија биде дел од глобалната приказна што ја слави храната и љубовта кон неа.

На 31 октомври, во просториите на Природно-математичкиот факултет во Скопје, се одржа обука за уредување и пишување на статии на Википедија на македонски јазик, наменета за студентите од факултетот. Настанот беше организиран во рамките на соработката помеѓу Викимедија МКД и ПМФ, која официјално започна со потпишувањето на Меморандум за соработка на 7 октомври 2025 година.

Оваа обука претставува прв конкретен чекор кон реализација на заедничката цел – поттикнување на младите академски граѓани да придонесат кон збогатување на слободното знаење на македонски јазик. Преку учеството во овој проект, студентите имаат можност својата стручна пракса да ја реализираат на креативен и општествено корисен начин, со тоа што ќе пишуваат, уредуваат и надополнуваат статии на Википедија.

Обуката ја спроведоа Боса Филиповиќ, менаџер за образовна програма на Викимедија МКД и Јован Тасевски, менаџер за заедница на Викимедија МКД, кои ги запознаа студентите со основните принципи на Википедија, нејзината структура, правилата за уредување и проверливост на изворите, како и техничките аспекти на создавање содржина. Присутните имаа можност и практично да се запознаат со процесот на пишување и објавување на нови статии.

На настанот присуствуваа 6 студенти, кои за време на обуката напишаа вкупно 9 статии на теми поврзани со нивните студиски насоки и интереси. Со тоа, тие го направија својот прв чекор кон станување активни придонесувачи во Википедија на македонски јазик и во заедницата на слободното знаење.

Оваа активност е само почеток на континуираната соработка меѓу Викимедија МКД и Природно-математичкиот факултет, која има за цел да ги охрабри студентите и академската заедница да станат дел од глобалното движење за слободен пристап до информации. Во наредниот период се планираат дополнителни обуки и активности што ќе ја продлабочат оваа плодна соработка.

Со вакви иницијативи, Викимедија МКД продолжува да ја гради мрежата на партнери во образовниот сектор и да создава можности младите луѓе активно да придонесуваат кон развојот на слободното знаење во нашата земја.

Преку образовната програма на Викимедија МКД  учениците и наставниците се запознаваат со Википедија како алатка за учење, истражување и создавање слободно знаење. Преку организирање на вики-клубови, обуки и натпревари, програмата има за цел да ги поттикне младите да развиваат дигитални вештини, како и да придонесуваат кон збогатување на содржините на Википедија на македонски јазик.

Во рамките на оваа образовна програма на 24 октомври 2025 година се одржа тематска вики-работилница насловена „Реки и езера во  Словенија“. Настанот се одржа во просториите на Викимедија МКД во Младинскиот културен центар (МКЦ) – Скопје, во организација на Викимедија МКД и Словенечкиот центар – Скопје, а во соработка со вики клубот при СЕПУГС „Васил Антевски – Дрен“ – Скопје.

На почетокот на настанот, свои обраќања имаа Сашо Стојковски од Словенечкиот центар – Скопје, Снежана Штрковска, извршна директорка на Викимедија МКД, и директорот на училиштето Александар Канурков. Во своите говори тие истакнаа дека меѓусебната соработка помеѓу образовните институции и организациите претставува значаен чекор кон поттикнување на младите да учат и да придонесуваат кон заедничкото добро.

Работилницата беше дел од континуираните активности за поттикнување на младите да придонесуваат кон слободното знаење преку Википедија. Учесниците работеа на статии посветени на реките и езерата во Република Словенија — тема што е природно поврзана со тековниот уредувачки натпревар за средношколци на тема „Реки и езера“, кој има за цел да ја збогати содржината на Википедија на македонски јазик со текстови поврзани со природните води во земјата и пошироко. Работата се одвиваше во пријатна и продуктивна атмосфера. Вкупно учествуваа 8 ученици и беа напишани 34 статии.

Настанот претставува уште еден успешен пример на соработка меѓу образовните институции и Викимедија МКД, чија цел е младите луѓе да се охрабрат да придонесуваат кон слободното знаење, да развиваат критичко размислување и да се запознаат со важноста на отворените и достапни информации за сите.

Со оваа работилница, Викимедија МКД и Словенечкиот центар – Скопје ја продолжуваат својата мисија за промоција на културната и природната разноликост преку дигитални алатки и едукативни активности, кои ја поврзуваат заедницата на младите уредници со теми од регионално и меѓународно значење.

Фотографскиот материјал од настанот може да го погледнете на следнава врска.

Од 17 до 19 октомври 2025 година, во хотел „Романтик“ во Велес, се одржа собир на википедијанци од Македонија, познат како Вики тим билдинг – тридневен настан организиран од здружението Викимедија МКД, со цел да се зајакне заедништвото меѓу активните уредници на Википедија на македонски јазик и да се отворат дискусии за понатамошен развој и унапредување на проектите на Викимедија

Настанот собра активни членови на вики-заедницата од различни делови на Македонија – од искусни уредници со долгогодишно искуство, до понови членови кои допрва го откриваат светот на уредување и слободно споделување на знаење. Програмата беше внимателно осмислена за да одговори на потребите на сите присутни, нудејќи комбинација од едукација, разговори, работа во групи и слободно време за дружење и неформални средби.

Во рамките на официјалната програма се одржаа неколку значајни презентации, кои ја отворија вратата кон нови перспективи и поттикнаа конструктивни разговори.

Снежана Штрковска, извршен директор на Викимедија МКД, ги презентираше алатките кои го олеснуваат процесот на уредување и објавување содржини на Википедија. Нејзиното излагање се фокусираше на тоа како новите технологии можат да ја подобрат ефикасноста на уредувањето, како и на практични совети и ресурси кои им се достапни на уредниците. Таа, исто така, ги сподели и најновите информации од светот на Викимедија, со акцент на новите иницијативи и можности за ангажирање.

Николче Стојановски, претседател на Викимедија МКД, говореше за проектот Викиизвор – еден од сестринските проекти на Википедија кој се фокусира на дигитализација и зачувување на јавни документи, книги и архивски материјали. Во своето излагање, тој го истакна значењето на овој проект за културното и научното наследство, и ги повика присутните да се вклучат во неговиот понатамошен развој, особено во контекст на македонската верзија.

Кирил Симеоновски, член на Извршниот одбор на Викимедија МКД и Тони Ристовски, одржаа заедничко предавање за Википодатоци каде детално го објаснија значењето на структурирани податоци, нивната улога во проектите на Викимедија и можностите за нивна интеграција со Википедија на македонски јазик, при што се разви интересна дискусија за автоматизација, поврзување на податоци и важноста од точноста и проверливоста на информациите.

Покрај формалната програма, учесниците имаа можност за дружење и размена на идеи во пријателска и опуштена атмосфера која дополнително ја зајакна поврзаноста во заедницата и создаде простор за нови иницијативи и соработки.

Вики тим билдингот претставува важен чекор во градењето на силна, поврзана и мотивирана заедница на Википедија на македонски јазик. Преку вакви настани не само што се зајакнуваат постојните релации и се создаваат нови пријателства, туку се отвораат и конкретни можности за поголема соработка, нови проекти и подолгорочни иницијативи. Ова е потврда дека заедницата расте, се развива и е подготвена да одговори на предизвиците на современото дигитално време.

Со постојана едукација, споделување знаење и заедничко делување, македонската вики-заедница продолжува да гради платформа што ја збогатува слободната енциклопедија со квалитетни, проверени и достапни информации на македонски јазик. Вики тим билдингот е само почеток – пред нас стојат уште многу идеи, активности и проекти кои ќе ја унапредат улогата на Википедија како отворен извор на знаење за сите.

Фотографскиот материјал од настанот може да го погледнете на следнава врска.

На 16 октомври 2025 година, Викимедија МКД учествуваше на едукативно-забавен настан што се одржа во дворот на Природно-математичкиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. Настанот, организиран од Факултетско студентското собрание на ПМФ, имаше за цел да ги поттикне студентите на активно учество во академскиот и општествениот живот преку запознавање со организации кои нудат можности за неформално образование, волонтирање и личен развој.

Викимедија МКД беше една од организациите кои се претставија пред студентите, заедно со Red Bull Македонија, ИАЕСТЕ Македонија и Црвениот крст – ОО Гази Баба. На штандот на Викимедија МКД, присутните студенти имаа можност да дознаат повеќе за мисијата и активностите на организацијата, за нејзините тековни програми и проекти, како и за начинот на кој можат да станат дел од вики-заедницата.

Претставниците на организацијата ги информираа студентите за образовната програма на Викимедија МКД, како и ГЛАМ програмата и уредувачките маратони, преку кои се поттикнува создавањето и споделувањето на слободно знаење. Особено внимание беше посветено на можностите за соработка со факултетите и студентите кои сакаат да придонесат во збогатувањето на содржините на Википедија на македонски јазик.

Атмосферата на настанот беше одлична – пријатна, динамична и исполнета со позитивна енергија, разговори и дружење. Студентите со голем интерес поставуваа прашања и се вклучуваа во дискусии околу значењето на слободниот пристап до информации и користа од уредувањето на Википедија како едукативна алатка.

Со своето присуство, Викимедија МКД уште еднаш ја потврди својата посветеност кон промовирање на слободното знаење и градење мостови меѓу академската заедница и вики-заедницата. Настанот претставуваше одлична можност за воспоставување нови контакти, потенцијални партнерства и инспирирање на младите да придонесат во создавање на поквалитетни и подостапни информации за сите.

Викимедија МКД, на 9 октомври 2025 година одржа едукативна обука за уредување на Википедија со ученици од СУГС Гимназија „Јосип Броз Тито“ – Скопје. Обуката се одржа во просториите на Викимедија МКД во МКЦ со ученици од меѓународната паралелка при гимназијата, при што вкупно осум ученици се запознаа со основите на уредување содржини на Википедија на македонски јазик.

Учениците пишуваа статии за тековниот уредувачки натпревар за средношколци на тема „Реки и езера“, кој има за цел да ги поттикне младите да истражуваат, пишуваат и придонесуваат кон збогатување на слободното знаење поврзано со природното богатство на Македонија и пошироко. Учениците кои учествуваа на обуката започнаа со пишување статии поврзани со реките и езерата, следејќи ги правилата и насоките на Википедија за користење проверливи извори, енциклопедиски стил на пишување и лиценцирање на содржината.

Обуката опфати повеќе сегменти: запознавање со мисијата на Википедија и движењето на Викимедија, технички аспекти на уредување на статии, користење на наводи и медиумски материјали, како и етички аспекти при уредувањето. Учениците покажаа голем интерес, ангажираност и љубопитност, и активно учествуваа со свои прашања и идеи.

Целта на овој натпревар, а и на самата обука, е не само да се создаде нова квалитетна содржина на Википедија, туку и да се охрабрат младите да станат активни создавачи на знаење, а не само негови потрошувачи. Уредувањето на Википедија е одлична можност за развивање на дигитални и истражувачки вештини, критичко размислување, како и зајакнување на свеста за важноста на слободниот пристап до информации.

Вкупно беа напишани 7 статии. Викимедија МКД ќе продолжи со вакви активности и во иднина, со цел поголемо вклучување на ученици и наставници во образовните проекти на Викимедија, и со тоа придонесување кон слободно и достапно знаење за сите.

На 7 октомври, во просториите на Природно-математичкиот факултет при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје беше потпишан меморандум за соработка помеѓу Викимедија МКД и оваа високообразовна установа. Овој чин претставува значаен чекор кон воспоставување на долгорочно партнерство посветено на развојот на образованието, научното истражување и унапредувањето на слободниот пристап до знаење.

Со потпишувањето на меморандумот, двете институции ја истакнаа својата заложба за заедничко делување во насока на интегрирање на дигиталните алатки и ресурси во академската средина, со цел создавање на поквалитетни, достапни и проверени образовни содржини. Соработката се темели врз заедничката визија за општество во кое знаењето е слободно, отворено и достапно за сите, и каде што академската заедница активно учествува во неговото создавање и ширење.

Викимедија МКД, како организација која активно работи на промовирање и развивање на слободни знаења преку проектите на Викимедија, и Природно-математичкиот факултет, како една од водечките академски институции во земјата, преку потпишувањето на меморандумот ја изразија својата подготвеност за меѓусебна поддршка и заедничко делување во областите каде што образованието и дигиталното знаење се среќаваат.

На свеченото потпишување присуствуваа претставници од двете институции. Од страна на Викимедија МКД беа присутни Снежана Штрковска – извршен директор на организацијата, Орце Нинески – координатор за соработка со културни институции, и Боса Филиповиќ – менаџер за образовна програма. Од Природно-математичкиот факултет присуствуваше деканот проф. д-р Д-р Даворин Трпески, кој ја истакна важноста на ваквите партнерства како можност за зближување на академската заедница со глобалното движење за слободно знаење и за поттикнување на научната и истражувачката работа во насока на отвореност и достапност.

Со потпишувањето на меморандумот се воспоставува рамка за разгледување на различни можности за идни активности и заеднички проекти. Во наредниот период, двете институции ќе работат на идентификување на области каде што може да се спојат академското искуство и практичните можности што ги нуди Викимедија, со цел да се поттикне развој на дигитални и истражувачки вештини, како и создавање на квалитетни и проверени образовни содржини достапни за сите.

Овој меморандум претставува почеток на соработка која има потенцијал да донесе долгорочни придобивки за академската заедница, студентите и општеството во целина. Викимедија МКД и Природно-математичкиот факултет ја делат истата визија – создавање на општество засновано на отворено, достапно и квалитетно знаење, каде што секој има можност да учи, да споделува и да придонесува кон слободниот проток на информации.