admin

Викимедија МКД континуирано организира обуки и едукативни активности наменети за ученици, наставници и млади кои сакаат подобро да се запознаат со Википедија и со можностите за придонесување кон слободното знаење. Преку образовната програма и активностите на вики клубовите, учесниците се запознаваат со основните принципи на Википедија и начинот на создавање и уредување статии. На овој начин, покрај создавањето нови содржини на Википедија на македонски јазик, се поттикнуваат дигиталната и информациската писменост и одговорното користење на информациите достапни на интернет.

Како дел од овие активности, во ООУ „Свети Кирил и Методиј“ во Велес беше одржана обука за ученици заинтересирани за уредување на Википедија. На обуката учествуваа 13 ученици, кои под менторство на координаторката на Вики клуб Велес, Лили Арсова имаа можност да ги направат своите први чекори во создавањето енциклопедиски содржини. За учениците беше одржана кратка воведна обука, преку која тие се запознаа со начинот на функционирање на Википедија и со основните правила што треба да се почитуваат при создавањето и уредувањето статии.

Посебно внимание беше посветено на практичната работа. Учениците научија како правилно да пристапат кон создавање нова статија, како да ги организираат и обликуваат информациите и како содржината да ја приспособат на енциклопедискиот стил на Википедија. По кратката обука, тие имаа можност стекнатото знаење веднаш да го применат преку самостојна работа и создавање нови содржини.

На активноста присуствуваше и професорот Илко Стојановски од ООУ „Свети Кирил и Методиј“, кој им даде поддршка на учениците во текот на обуката и практичната работа. Соработката со наставниците и училиштата има значајна улога во ваквите активности, бидејќи овозможува учениците да продолжат да ги развиваат стекнатите знаења и да ја препознаат Википедија не само како извор на информации, туку и како простор во кој и самите можат да придонесуваат.

Како резултат на обуката, 13-те ученици создадоа вкупно 15 нови статии на Википедија на македонски јазик. Преку практичната работа тие директно придонесоа кон збогатувањето на слободните содржини достапни на македонски јазик, а воедно стекнаа искуство во пребарување, проверка и претставување информации на јасен и енциклопедиски начин.

Обуката во Велес претставува продолжување на активностите преку кои Викимедија МКД настојува да вклучи што поголем број млади во создавањето слободно знаење. Ваквите средби им овозможуваат на учениците практично да ги развиваат своите дигитални вештини, да се запознаат со принципите на слободното знаење и истовремено да дадат конкретен придонес кон развојот на Википедија на македонски јазик.

Фотографскиот материјал од обуката може да го погледнете на следнава врска.

Од 18 до 20 септември 2026 година во Клуж-Напока, Романија, се одржа Викимедија СИЕ митинг 2026 (Wikimedia CEE Meeting), еден од најзначајните годишни регионални настани на википедијанското движење во Средна и Источна Европа. Годинешното издание се одржа на Универзитетот „Бабеш-Бојаи“ и собра претставници на википедијанските организации и заедници, уредници, вработени и други активни учесници во движењето од земјите од регионот. Настанот претставуваше можност за размена на искуства, претставување успешни проекти и иницијативи, развивање нови идеи и зајакнување на регионалната соработка.

Македонија и оваа година имаше значајно присуство на СИЕ митингот. На настанот учествуваа Кирил Симеоновски, Боса Филиповиќ, Јован Тасевски и Нино Богдановски од Викимедија МКД, како и Тони Ристовски, вработен во Викимедија СИЕ Хаб (Wikimedia CEE Hub). Македонските учесници беа вклучени во повеќе делови од програмата, а дел од нив преку свои презентации ги споделија искуствата од работата во Македонија со пошироката регионална википедијанска заедница.

Кирил Симеоновски, активен википедијанец и член на Извршниот одбор на Викимедија МКД, покрај учеството на конференцијата имаше и значајна улога во подготовката на програмата на годинешниот СИЕ митинг. Тој беше претседавач на Програмскиот комитет, кој беше задолжен за обликување на програмските содржини на конференцијата и изборот и распоредувањето на сесиите. Неговото учество во организацискиот дел на настанот претставува уште еден пример за активното вклучување на македонската википедијанска заедница во регионалните процеси и активности.

Боса Филиповиќ, менаџер за образовна програма на Викимедија МКД, ја претстави работата и искуствата од спроведувањето на образовните активности. Во својата презентација таа се осврна на практичната примена на проектите на Викимедија во образованието и на можностите Википедија да се користи како алатка преку која учениците и студентите не само што пристапуваат до знаење, туку и активно учествуваат во неговото создавање. Презентацијата беше можност пред регионалната заедница да бидат споделени искуствата стекнати преку долгогодишното спроведување на образовната програма на Викимедија МКД и соработката со образовните институции.

Јован Тасевски, менаџер на заедницата на Викимедија МКД, одржа презентација посветена на уредувачките натпревари и на начинот на кој тие се организираат во рамките на активностите на организацијата. Тој го претстави пристапот на Викимедија МКД кон организирањето уредувачки активности и искуствата од преминот кон почесто организирање тематски уредувачки денови и викенди во текот на годината. Преку презентацијата беа споделени искуства за поттикнување на заедницата да создава нови статии, да ги проширува постојните содржини и континуирано да придонесува кон развојот на Википедија на македонски јазик.

Нино Богдановски, член на Извршниот одбор на Викимедија МКД, одржа презентација посветена на можностите и предизвиците при обезбедувањето надворешно финансирање за создавање слободни содржини. Како конкретен пример беше претставен проектот за создавање 50 специјализирани видеа преку кои сложени банкарски и финансиски поими се преведуваат и објаснуваат на македонски знаковен јазик. Иницијативата произлегува од потребата финансиските информации да бидат подостапни и за глувите лица, имајќи предвид дека јазичните бариери можат значително да го ограничат пристапот до финансиска писменост и разбирањето на банкарската терминологија. Посебен аспект на проектот е начинот на неговото финансирање. Средствата се обезбедени од приватниот сектор, а Богдановски преку овој пример ги претстави можностите, но и предизвиците што ги носи ваквиот вид соработка. Презентацијата отвори тема за тоа како википедијанските заедници можат да бараат дополнителни извори на поддршка за создавање слободни и општествено корисни содржини, притоа задржувајќи ги принципите и вредностите на движењето за слободно знаење.

Значајно учество на годинешниот СИЕ митинг имаше и Тони Ристовски, кој е дел од тимот на Викимедија СИЕ Хаб. Тој учествуваше во повеќе програмски сесии поврзани со работата и идниот развој на Хабот. Меѓу нив беа претставувањето на состојбите во регионот, годишниот план на СИЕ Хабот за 2026 година, како и завршната пленарна дискусија посветена на следните чекори за заедниците од Средна и Источна Европа. Ристовски одржа и работилница посветена на совети и практични пристапи при подготовката на предлози за грантови.

Присуството на македонските учесници на СИЕ митинг 2026 беше можност искуствата од Македонија да бидат претставени пред пошироката википедијанска заедница, но истовремено и да се запознаат нови пристапи, проекти и практики од другите земји во регионот. Темите што ги претставија македонските учесници опфатија различни области – од образованието и активностите за развој на уредувачката заедница, преку пристапноста и финансиската писменост, до регионалната соработка, финансирањето и развојот на википедијанското движење.

Преку учеството на вакви регионални собири, Викимедија МКД продолжува да ги споделува своите искуства и постигнувања, но и да воспоставува и зајакнува врски со останатите википедијански организации и заедници. СИЕ митингот останува важен простор за размена на знаење и идеи, создавање нови партнерства и заедничко изнаоѓање начини за понатамошен развој на слободното знаење во Средна и Источна Европа.

Уредувачките натпревари се значаен дел од активностите на Викимедија МКД насочени кон збогатување и подобрување на содржините на Википедија на македонски јазик. Во текот на годината се организираат натпревари посветени на различни теми, со што се настојува да се опфатат области кои заслужуваат поголема застапеност на Википедија на македонски јазик. Покрај зголемувањето на бројот на статии, особено внимание се посветува на нивниот квалитет и создавањето содржини кои ќе бидат корисни и достапни за сите читатели.

„Сликарски правци и техники“

Новиот уредувачки натпревар на Википедија на македонски јазик е посветен на „Сликарски правци и техники“ и се одржува од 17 септември до 16 октомври 2026 година. Темата отвора можност за создавање и подобрување статии од областа на сликарството, со посебно внимание на различните правци, стилови и техники кои го одбележале развојот на ликовната уметност низ различни историски периоди.

Преку натпреварот, учесниците ќе можат да обработуваат широк спектар теми поврзани со сликарството и неговиот развој. Целта е на Википедија на македонски јазик да се зголеми бројот на квалитетни и добро разработени статии од оваа област, а постоечките содржини да бидат дополнети со нови и релевантни информации.

Учеството е отворено за сите заинтересирани уредници, без разлика дали веќе имаат искуство во уредување на Википедија или допрва сакаат да се приклучат кон заедницата. На овој начин, натпреварот не е само можност за збогатување на енциклопедиските содржини, туку и за запознавање со начинот на создавање квалитетни статии и придонесувањето кон слободното знаење.

Статиите ќе ги прегледува Оценувачки одбор којшто ќе биде составен од тројца википедијанци кои не можат да учествуваат на натпреварот. Оценувачкиот одбор ќе ја донесе конечната одлука за победникот.

Членовите на оценувачкиот одбор ќе ги прегледаат сите статии и секоја ќе ја бодуваат поединечно со бодови од 1 до 10.

Награди

За најуспешните учесници на уредувачкиот натпревар „Сликарски правци и техники“ ќе бидат доделени награди, во согласност со утврдените правила и критериуми за оценување. Статиите ќе бидат оценувани врз основа на нивниот квалитет, обем, енциклопедиски стил и усогласеност со правилата на Википедија.

Наградите имаат за цел да го вреднуваат вложениот труд и да го поттикнат понатамошното активно учество на уредниците во создавањето и споделувањето на слободно знаење.

За да се освои било која награда за плодотворност, потребно е да се создадат или подобрат најмалку 25 статии оценети со просечна оценка од најмалку 2,0 од страна на членовите на Оценувачкиот одбор.Сите учесници во натпреварот коишто ќе уредат најмалку 10 статии со просечна оценка од најмалку 2,0 ќе добијат посебно изненадување доколку во натпреварот вкупно бидат уредени најмалку 300 статии. Наградите се следниве:

• Прва награда: купон во вредност од 12.000 денари
• Втора награда: купон во вредност од 6.000 денари
• Трета награда: купон во вредност од 3.000 денари

Покрај главните награди предвидени се и следниве награди:

• Награда за најдобра статија – вредносен купон во вредност од 5.000 денари.
• Награда за најдобар нов учесник – вредносен купон во вредност од 2.000 денари.

Придружете се!

Уредувачкиот натпревар „Сликарски правци и техники“ е можност секој заинтересиран да даде свој придонес кон подобра застапеност на уметноста и сликарството на Википедија на македонски јазик. Со секоја новосоздадена или подобрена статија се проширува фондот на слободно достапни информации на македонски јазик и се создава содржина која може да ја користат читатели, ученици, студенти и сите љубители на уметноста.

Викимедија МКД ги повикува сите заинтересирани уредници да се приклучат на натпреварот, да изберат тема од областа на сликарските правци и техники и со својот придонес да помогнат во збогатувањето на Википедија на македонски јазик. Уредувајте, споделувајте знаење и бидете дел од заедницата која секојдневно ја гради најголемата слободна енциклопедија на македонски јазик!

Од 11 до 13 септември 2026 година, во Охрид се одржаа „Вики камп“ и „Вики тим билдинг 2026“, кои годинава за првпат беа споени во еден заеднички настан. Во текот на три исполнети дена, учесниците имаа можност да уредуваат, да создаваат нови содржини, да стекнат нови знаења за проектите на Викимедија, но и да поминат време заедно и подобро да се запознаат меѓусебно. Хотелот „Метропол“ беше местото каде што се собраа над 40 уредници со различно искуство, но со иста желба – да придонесат кон развојот на Википедија на македонски јазик и слободното знаење.

Овогодишното заедничко издание на двата настана донесе разновидна програма во која уредувањето на Википедија се надополни со предавања, разговори, размена на искуства и дружење. Во текот на програмата, учесниците имаа можност да ги прошират своите знаења, да откријат нови области за придонесување и активно да се вклучат во различните предвидени активности.

Главната тема на овогодишниот „Вики камп“ беше „Ботаничари со авторски кратенки“, во чии рамки учесниците преведуваа, уредуваа и создаваа нови статии. Работната атмосфера и заедничката посветеност резултираа со повеќе од 400 нови статии на Википедија на македонски јазик. Зад оваа бројка стојат часови уредување, но и меѓусебна помош и споделување знаење меѓу учесниците.

Посебно место во програмата имаа предавањата, преку кои беа отворени повеќе теми поврзани со Викимедија и нејзините проекти. Тие беа можност учесниците да излезат од рамките на секојдневното уредување на Википедија и да погледнат пошироко кон различните проекти, активности и можности што ги нуди движењето Викимедија.

Претседателот на Викимедија МКД, Николче Стојановски зборуваше за Викиизвор, проект кој овозможува дигитализирање, обработка и слободно споделување изворни текстови. Преку предавањето беше претставено што претставува Викиизвор, какви содржини можат да се најдат и создаваат таму и на кој начин уредниците можат да се вклучат во неговото збогатување. На тој начин учесниците имаа можност подобро да се запознаат со еден од сестринските проекти на Википедија и неговото значење за зачувувањето и достапноста на пишаното наследство.

Снежана Штрковска, извршен директор на Викимедија МКД го претстави здружението Викимедија МКД, неговата работа и активностите што се реализираат во текот на годината. Предавањето даде поширок поглед кон она што стои зад бројните уредувачки, образовни, ГЛАМ и други активности, како и кон улогата на здружението во поддршката и развојот на заедницата. За дел од учесниците ова беше можност подобро да се запознаат со организацијата, нејзината мисија и различните начини на кои можат да се вклучат во идните активности.

Кирил Симеоновски, активен википедијанец и член на извршниот одбор на Викимедија МКД го насочи вниманието кон Заедничката Ризница (Wikimedia Commons) и огромната збирка на слободни фотографии, видеозаписи, аудиозаписи и други мултимедијални содржини што секојдневно се користат на Википедија и останатите Викимедиини проекти. Учесниците се запознаа со начинот на поставување и организирање на содржините, значењето на слободните лиценци и правилното користење на мултимедијалните материјали. Предавањето воедно покажа колку една фотографија или друг визуелен материјал може да придонесе една статија да стане поцелосна и покорисна за читателите.

За уредувачките натпревари зборуваше Јован Тасевски, менаџер за заедница на Викимедија МКД кој го претстави овој начин на организирано вклучување на заедницата во создавањето нови содржини. Беше разговарано за различните теми околу кои може да се организира еден натпревар, за мотивирањето на уредниците и за резултатите што може да ги донесе заедничката работа во определен временски период. Ваквите активности не се само можност за создавање поголем број статии, туку и начин за откривање нови области за уредување и за поттикнување на учесниците да продолжат активно да придонесуваат.

Бојан Јанкуловски, активен викпедијанец се осврна на основните правила и начела при создавањето и уредувањето статии на Википедија, со посебен акцент на тоа како треба да изгледа една правилно структурирана статија. Тој ги претстави основните насоки за обликување  и организирање на содржината, како и добрите уредувачки практики што придонесуваат за квалитетни и прегледни статии.

Сепак, трите дена во Охрид не беа исполнети само со работа пред компјутерите. Важен дел од „Вики камп“ и „Вики тим билдинг“ беше токму времето поминато заедно. Разговорите меѓу уредувачките сесии, споделените искуства, идеите за идни активности и дружењето создадоа простор за подобро меѓусебно поврзување. Заедницата не ја сочинуваат само статиите и уредувањата, туку пред сè луѓето кои стојат зад нив, а ваквите средби се можност тие врски дополнително да се зацврстат.

Беа доделени и вкупно шест награди на учениците кои создадоа најголем број нови статии на Википедија на македонски јазик, како признание за нивниот труд и посветеност за време на Вики кампот. Наградите претставуваа дополнителен поттик за нивната активност и придонес во збогатувањето на слободното знаење.

По три дена исполнети со уредување, предавања, разговори и дружење, „Вики камп“ и „Вики тим билдинг 2026“ завршија со нови знаења, нови идеи и повеќе од 400 нови статии зад себе. Заедничкото одржување на двата настана покажа дека создавањето слободно знаење оди најдобро кога покрај работата постојат простор за споделување искуства, меѓусебна помош и градење заедница.

Охрид беше местото на кое во текот на овие три дена се пишуваа нови статии, се откриваа проектите на Викимедија, се разменуваа идеи и се создаваа нови спомени. Учесниците си заминаа со повеќе знаење и искуство, но и со нов поттик за следните активности. Создадените содржини остануваат како траен резултат од една средба чија најважна вредност е заедничката желба Википедија на македонски јазик да продолжи да расте и да се збогатува.

Фотографскиот материјал од вики кампот може да го погледнете тука, а од вики тим билдингот на следнава врска.

Во рамките на меѓународната иницијатива „Вики го сака филмот“, Викимедија МКД организираше уредувачки активности посветени на збогатување на содржините од областа на филмот и кинематографијата на Википедија на македонски јазик. Преку изборот на различни теми поврзани со филмската уметност, уредниците имаа можност да создаваат нови статии и да придонесат кон поголема застапеност на значајни филмски личности и остварувања.

Првата активност се одржа на 3 септември 2026 година, кога беше организиран уредувачки ден на тема „Добитници на Оскар за најдобар глумец во главна улога“. Уредниците се насочија кон создавање статии за глумци кои низ годините ја освоиле оваа престижна филмска награда. На тој начин, беа опфатени личности од различни периоди на светската кинематографија, а Википедија на македонски јазик беше збогатена со нови биографски содржини од областа на филмот.

Активностите продолжија на 5 и 6 септември 2026 година со уредувачки викенд посветен на филмографијата на Брижит Бардо, една од најпознатите личности на француската и европската кинематографија. Темата им овозможи на учесниците да се посветат на различни филмски остварувања од нејзината кариера и да создадат статии за филмови кои дотогаш не биле застапени на Википедија на македонски јазик. Со тоа беше проширена содржината не само за нејзината филмографија, туку и за француската и европската филмска продукција воопшто.

Во двете уредувачки активности вкупно учествуваа 17 уредници, а како резултат на нивниот заеднички ангажман беа напишани 37 нови статии на Википедија на македонски јазик. Создадените статии опфаќаат биографии на познати глумци, како и филмови од различни периоди, со што беше направен значаен придонес кон проширување на содржините поврзани со светската кинематографија.

Организирањето на тематски уредувачки активности претставува можност уредниците заеднички да работат на области во кои постојат содржински празнини. Истовремено, преку создавањето нови статии, информациите за значајни личности, филмови и достигнувања од светот на кинематографијата стануваат достапни на македонски јазик за поширок круг читатели.

Овие активности се дел од заложбите на Викимедија МКД во рамките на меѓународната иницијатива „Вики го сака филмот“, чија цел е збогатување на слободно достапните содржини поврзани со филмот, кинематографијата и филмското културно наследство. Преку ваквите активности, Викимедија МКД продолжува да ја поттикнува уредувачката заедница да придонесува кон проширување и подобрување на знаењето достапно на Википедија на македонски јазик.

 

„Статии без илустрација 2026“ беше натпревар посветен на збогатување на постоечките статии на Википедија на македонски јазик со соодветни фотографии и други визуелни илустрации. Голем број статии содржат квалитетни и корисни информации, но сè уште немаат илустрации што би ја надополниле нивната содржина и би им овозможиле на читателите подобро да се запознаат со темата.

Илјадници фотографии се достапни на Заедничката ризница, поставени преку бројни ГЛАМ проекти, институционални соработки, фотографски натпревари и други активности што се одржувале низ годините. Овие визуелни материјали претставуваат вреден ресурс на слободно знаење кој заслужува да биде правилно и целосно искористен. Преку внимателен избор и вметнување илустрации во соодветните статии се подобрува не само нивниот изглед, туку и нивната едукативна и информативна вредност. На тој начин, содржините стануваат попрегледни, поинтересни и подостапни за читателите.

Токму со таа цел, Викимедија МКД и оваа година им овозможи на уредувачите да дадат свој придонес во овој натпревар и воедно да освојат награди. Натпреварот се одржа од 1 јули до 31 август 2026 година, со јасно утврдени критериуми за учество и бодување.

Награди беа предвидени за највредните учесници кои имаа поставено илустрација на најмалку 100 различни постоечки статии на Википедија на македонски јазик. Секоја валидно илустрирана статија носеше еден поен, независно од бројот на слики вметнати во неа. Не се земаа предвид новосоздадени статии создадени само за целите на кампањата. Учесниците можеа да користат неограничен број фотографии, под услов тие да се со слободна лиценца или во јавна сопственост. При секое зачувување на измена, задолжително се вклучуваше ознаката #WPWPMK, како и на самата статија.

По завршувањето на кампањата, со гордост ги објавуваме добитниците на наградите:

Првата награда- Тиверполник – 1148 валидни илустрации – вредносен купон во износ од 12.000 денари.

Втората награда беше доделена на четворица корисници кои исто така остварија значителен број придонеси:

• Lili Arsova – 390 валидни илустрации – вредносен купон во износ од 6.000 денари
• P.Nedelkovski  – 290 валидни илустрации – вредносен купон во износ од 6.000 денари
• Chnitke – 285 валидни илустрации – вредносен купон во износ од 6.000 денари
• SirGoldenBlade – 128 валидни илустрации – вредносен купон во износ од 6.000 денари

Вкупно учествуваа 8 уредници, а беа поставени 2352 валидни илустрации во статии на Википедија на македонски јазик.

Со завршувањето на натпреварот, голем број статии добија визуелно збогатување кое придонесува кон нивно подобро претставување и полесно разбирање на содржината. Секоја правилно избрана и поставена фотографија претставува дополнителна вредност за статијата и овозможува слободните визуелни содржини од Заедничката ризница да ја исполнат својата вистинска цел – да бидат користени, споделувани и достапни за сите.

Им благодариме на сите уредници кои учествуваа во натпреварот и одвоија време за пронаоѓање и вметнување соодветни илустрации. Нивниот придонес уште еднаш покажува дека и со навидум мали уредувања може значително да се подобри квалитетот на Википедија на македонски јазик.

Им честитаме на добитниците на наградите и се надеваме дека ваквите активности ќе продолжат да поттикнуваат што повеќе уредници активно да придонесуваат кон создавањето поквалитетна, побогата и повизуелна слободна енциклопедија.

Викиманија 2026 оваа година се одржа по 21. пат во Париз, Франција, обединувајќи ја меѓународната википедијанска заедница на едно место. Овој најголем годишен собир на википедијанци се одржа во периодот од 21 до 25 јули 2026 година, а на него присуствуваа над 1.200 учесници од различни делови на светот. Во текот на неколкудневната програма, учесниците имаа можност да разменат знаења, искуства и идеи, да воспостават нови соработки и да разговараат за идниот развој на Википедија и останатите проекти на Викимедија.

Македонскиот тим, составен од Кирил Симеоновски, Тони Ристовски и Јован Тасевски, беше дел од овој значаен меѓународен настан. Покрај учеството во бројните предавања, работилници и дискусии, тимот имаше можност да ги претстави искуствата од Македонија и достигнувањата на македонската википедијанска заедница. Присуството на Викиманија беше и одлична можност за запознавање со успешни практики од други земји, размена на идеи со претставници на различни википедијански заедници и воспоставување контакти кои можат да придонесат за идни соработки и проекти.

Овогодишното издание на Викиманија беше во знакот на 25-годишнината од создавањето на Википедија, значаен јубилеј кој послужи како повод за осврт кон развојот на најголемата слободна енциклопедија во светот. Во изминатите две и пол децении, Википедија прерасна во глобален проект создаван и одржуван од огромен број доброволци, со милиони статии на стотици јазици. Јубилејот истовремено беше можност за одбележување на досегашните постигнувања, но и за разговор за современите предизвици со кои се соочуваат слободното знаење и википедијанското движење во дигиталниот свет.

Под мотото „слобода, еднаквост и веродостојност“, Викиманија понуди разновидна програма составена од предавања, презентации, панел-дискусии, работилници и други активности. Темите опфаќаа повеќе области од работата на Википедијанското движење – од образовните и ГЛАМ-програмите, преку развојот и примената на нови технологии, па сè до активностите насочени кон развојот и зајакнувањето на заедницата. Посебно внимание беше посветено на размената на добри практики и искуства меѓу учесниците, со што се создаде простор за учење едни од други и развивање нови идеи за идни активности.

Со комбинација од физичко присуство во импресивниот простор во Париз и виртуелно учество преку современи дигитални платформи, настанот овозможи поголема достапност и инклузивност. На тој начин, покрај учесниците кои отпатуваа во француската престолнина, дел од програмата можеа да ја следат и голем број членови на заедницата кои не беа во можност физички да присуствуваат. Овој хибриден пристап дополнително ја нагласи глобалната природа на Викиманија и стремежот знаењето, искуствата и дискусиите да бидат достапни за што поголем број луѓе.

Значаен дел од учеството на македонскиот тим беше и презентацијата посветена на искуствата од активностите на отворено, односно организирањетото викиекспедиции во Македонија. Преку неа беа претставени практичните искуства стекнати низ повеќегодишната работа на терен, како и пристапите што се користат при планирањето, организирањето и спроведувањето на ваквите активности. Презентацијата беше поделена во три главни дела, овозможувајќи систематски приказ на целиот процес – од почетната идеја и подготовките до создавањето и објавувањето слободни содржини.

Првиот дел претставуваше вовед во активностите на отворено, при што беа разгледани нивните предности и недостатоци, како и потребата од одржливо планирање. Беше истакната важноста на теренската работа за документирање места и културно, историско и природно наследство кои се недоволно застапени на Википедија и на Ризницата.

Вториот дел ги опфати шесте чекори за истражување и планирање на експедициите, од поставување цели и планирање ресурси, до реализација на теренската посета, создавање содржини и евалуација на резултатите. Преку практични примери беше истакната важноста на добрата подготовка за успешна реализација на експедициите.

Третиот дел беше посветен на фотографирањето за време на експедициите, вклучувајќи ја потребната опрема, изборот на објекти за фотографирање, правните аспекти и геотагирањето. Посебно внимание беше посветено на правилното прикачување, опишување и категоризирање на фотографиите на Ризницата за нивно полесно користење во проектите на Викимедија.

Претставувањето на овие искуства пред меѓународната заедница беше можност македонскиот тим да покаже како активностите на терен можат директно да придонесат кон документирањето на локалното наследство и создавањето слободни содржини. Воедно, разговорите со останатите учесници овозможија размена на различни пристапи и идеи кои во иднина можат да бидат применети и во активностите во Македонија.

Покрај официјалната програма, Викиманија традиционално претставува и простор за непосредно поврзување на луѓето кои стојат зад Википедија. Средбите со уредници, организатори, програмери и претставници на организации од различни земји овозможија создавање нови контакти, продлабочување на постојните соработки и размена на искуства за предизвиците со кои се соочуваат локалните заедници.

Викиманија 2026 заврши со порака за зајакнување на отпорноста и поврзаноста на заедницата, развој на нови алатки и начини за соработка и продолжување на заедничката мисија за создавање и споделување слободно знаење. Средбата во Париз уште еднаш покажа дека силата на википедијанското движење лежи во неговата разновидна и посветена глобална заедница. По 25 години од создавањето на Википедија, нејзината основна идеја останува непроменета – независното, проверливото и слободно знаење да биде достапно за секого.

Во текот на август 2026 година продолжија активностите во рамките на уредувачките денови и викенди, кои претставуваат можност за уредниците редовно да се вклучуваат во создавањето и подобрувањето на содржините на Википедија на македонски јазик. Преку овие активности се обработуваат најразлични теми и се создаваат нови енциклопедиски содржини достапни за сите читатели.

Иако август е месец на летни одмори, патувања и одмор од секојдневните обврски, уредувачката активност на Википедија продолжи и во текот на овој период. Учесниците одвоија дел од своето слободно време за пишување нови статии, но и за дополнување и подобрување на веќе постојните содржини.

На тој начин, уредувачките денови и викенди продолжија да ја исполнуваат својата цел – да поттикнуваат континуирано учество на заедницата и да придонесуваат кон зголемување на обемот и квалитетот на слободното знаење на македонски јазик.

Како резултат на заедничкиот ангажман, резултатите за август 2026 година се следниве:

• Учествуваа вкупно 4 уредници;
• Беа напишани 35 нови статии, а подобрени 3 постојни статии.

И овој месец беше доделена награда за најактивен уредник.

Добитник на наградата за август е:

• П. Неделковски – вредносен ваучер од 2.500 денари.

Им благодариме на сите уредници кои и покрај летниот период одвоија време, знаење и ентузијазам и дадоа свој придонес кон Википедија на македонски јазик. Нивната активност уште еднаш покажува дека создавањето и споделувањето слободно знаење не познава сезона и дека секој придонес е важен за понатамошното збогатување на енциклопедијата.

Со новите и подобрените статии, Википедија на македонски јазик продолжува да расте и да станува побогат извор на слободно и достапно знаење за сите.

Културното наследство е сведоштво за историјата, традицијата и развојот на едно општество, а неговото документирање е важен чекор кон негово зачувување и поголема достапност за јавноста. Токму преку фотографијата, значајните споменици и заштитени објекти можат да бидат претставени пред пошироката јавност и да станат дел од слободното знаење достапно за сите.

Па со таа цел започнува „Вики ги сака спомениците 2026“, фотографски натпревар кој се одржува од 1 до 30 септември 2026 година. Целта на овој натпревар е да се обезбедат слободни фотографии на спомениците и заштитените објекти, односно културното наследство во Македонија.

Натпреварот во меѓународни рамки првпат бил организиран во 2010 година од страна на Википедија на холандски јазик, додека на Википедија на македонски јазик биле организирани изданијата во 2014, 2015 и 2021 година.

Правила за учество

Учесниците – ќе можат своите фотографии да ги прикачуваат на Ризницата на Викимедија (Wikimedia Commons) под лиценца за слободна документација (Криејтив Комонс,4.0). На тој начин, нивните дела ќе бидат достапни за целата заедница и ќе придонесат кон збогатување на слободното знаење.

Авторот на фотографијата мора да биде самиот учесник, или да ги има стекнато авторските права врз делото.
За учество е потребна пријава преку пополнување на официјалниот образец за учество.

Фотографијата мора да го прикажува објектот или дел/делови од објектите што претставуваат културно наследство на Македонија. Погледајте го издвоениот список на Списокот на објектите прогласени за споменици на културата (заштитени објекти). Напомена: Само фотографии од спомениците кои се наведени во списокот се сметаат за важечки.

Награди

Најуспешните фотографи според оценката на стручно жири ќе бидат наградени со ваучери од Pix+, и тоа:

• Една прва награда за најдобро оценета фотографија – денарска противвредност од бруто 400 евра
• Една втора награда за втора најдобро оценета фотографија – денарска противвредност од бруто 200 евра
• Една трета награда за трета најдобро оценета фотографија – денарска противвредност од бруто 100 евра
• Една посебна награда за најмногу различни фотографирани објекти од посебниот список – денарска противвредност од бруто 300 евра

За учесникот да ја добие посебната награда за најмногу фотографирани различни споменици, потребно е да бидат фотографирани најмалку 25 различни објекти од издвоениот список на културно наследство на Македонија, односно споменици кои немаат фотографија на Википедија.

Со учеството во „Вики ги сака спомениците 2026“, секоја фотографија станува повеќе од запис од едно место – таа придонесува кон создавање трајна и слободно достапна визуелна документација за културното наследство на Македонија. Натпреварот е можност љубителите на фотографијата да ги откријат и документираат спомениците низ земјата, а истовремено да помогнат тие да бидат подобро претставени на Википедија и на Ризницата на Викимедија.

Пријавете се, фотографирајте го културното наследство и придонесете неговите приказни да останат достапни за идните генерации!

Викиекспедициите претставуваат теренски активности преку кои волонтерите придонесуваат кон збогатување на слободните содржини на Википедија и останатите проекти на Викимедија. Преку посети на населени места, културно-историски знаменитости, верски објекти, природни локалитети и други значајни места се создава фотографска документација и се собираат податоци кои понатаму се користат за подобрување на статиите на Википедија.

Третата Викиекспедиција во 2026 година се одржа од 7 до 9 август 2026 година во Прилепското Поле, со цел да се посетат преостанатите недокументирани села во околината на Прилеп, како и дел од селата во општините Кривогаштани и Долнени.

Прв ден

Првиот ден беше посветен на поголем број села во јужниот и рамничарскиот дел на Прилепското Поле. Теренската работа започна во Лопатица, каде беа фотографирани училиштето и црквата „Св. Никола“, а продолжи во Подмол, со документирање на училиштето, црквата „Св. Димитриј“ и археолошкото наоѓалиште Старо Бонче од воздух.

Следуваа Марул и Канатларци, каде беа фотографирани повеќе верски и јавни објекти, меѓу кои цркви, џамија, теќиња, училиште и здравствена амбуланта. Во Ерековци и Тополчани беа документирани цркви, училишта и други објекти, а особено интересна беше посетата на некогашната кино-сала во Тополчани, која денес е оставена да пропаѓа.

Експедицијата продолжи кон Тројкрсти и Чепигово, при што беше фотографиран и античкиот град Стибера. Во Веселчани и Загорани, покрај црквите и манастирите, беа направени и воздушни фотографии со дрон, меѓу кои и фотографии од железничката станица Бакарно Гумно.

Во продолжение беа посетени Алинци, Шелеверци и Мало Рувци, каде беа документирани верски објекти, училишта и самите населени места. Првиот ден заврши со посета на Беровци, Галичани и Кадино Село, со фотографирање на цркви, училишта, градинка, железничка станица и други локални објекти.

Втор ден

Вториот ден започна со посета на Селце, вклучувајќи го новиот Селечки манастир „Покров на Пресвета Богородица“, училиштето, селската црква и стариот манастир.

Потоа беа посетени Волково и Прилепец, каде беа фотографирани цркви, поранешното училиште, археолошки локалитети и околните езера. Со дрон беа направени и пошироки фотографии од пределот, а беше посетен и манастирот „Св. Никола“ над Прилепец.

Во Леништа беа документирани параклисот и манастирот „Св. Петка“, како и споменикот посветен на загинатите кај Карпалак. Патувањето продолжи кон Ореовец и Крстец, каде особено впечатливи беа фреските во селската црква во Крстец.

Во завршниот дел од експедицијата беше посетено Прилепското Езеро, на чие дно некогаш се наоѓало селото Пештерица, како и околината на Стар и Нов Присад. По добиена дозвола за премин низ рудникот „Сивец“, членовите стигнаа до Стар Присад и ја документираа зачуваната црква „Св. Атанасиј“, околните езера и рудникот. Беа посетени и манастирот „Св. Ѓорѓи“ и изгорениот планинарски дом „Дервен“.

Последна точка беше Дабница, каде беа фотографирани селската црква и споменикот во селото. На патот беше документиран и впечатливиот споменик посветен на стреланите мештани од Дабница во Втората светска војна, кој денес, за жал, се наоѓа во непосредна близина на депонија и е затрупан со отпад.

Исход

Со оваа Викиекспедиција беше опфатен значаен дел од преостанатите недокументирани населени места во Прилепското Поле. Во текот на теренската работа беа фотографирани 24 нови села и едно историско село, заедно со голем број цркви, манастири, училишта, археолошки наоѓалишта, споменици и други значајни објекти.

Екипата помина повеќе од 500 километри, создавајќи нов фотографски материјал кој ќе придонесе за подобро илустрирање и документирање на Прилепскиот регион на Википедија и другите проекти на Викимедија.

Третата Викиекспедиција за 2026 година со тоа успешно ја продолжи мисијата на проектот – теренски да се документираат помалку познатите и недоволно застапени места низ Македонија и нивното културно, историско и природно наследство да стане достапно за сите.

Фотографкиот материјал од викиекспедицијата може да го погледнете на следнава врска.